Chầm chậm tới … Lào

Patuxay

Khách sạn Lao Plaza tại thủ đô Vientiane, mỗi sáng trong thang máy được thay một chiếc thảm đề “thứ” trong tuần. Thứ Hai là thảm Monday, thảm Chủ Nhật có tên Sunday. Ước muốn thay đổi của người Lào đã len lỏi đến cả những tấm thảm.

Bố tôi…du ngoại

Khi 13 tuổi (1932), bố tôi được ông bà nội tìm cho cô vợ mới 11 tuổi. Nếu ông còn sống thì năm nay đúng 90 tuổi. Mẹ tôi 88, tạm minh mẫn, tuy chân tay bị run và đi lại khó khăn. Sinh thời, ông hay kể về chuyến đi sang Lào, lần xuất ngoại duy nhất.

Cưới nhau xong nhưng mẹ tôi vẫn ngủ với bà nội, bố nằm trên tràng kỷ, lớn đủ tuổi mới được “động phòng”. Đợi “lúc đó” lâu quá, vả lại nhà nghèo nên mấy anh em rủ nhau đi xa kiếm ăn. Đi bộ từ Ninh Bình sang Vientiane, qua bao rừng rậm, suối sâu, gặp hổ báo hay gấu ngồi “chơi” bên đường.

Có lần ngồi nghỉ nấu cơm, bỗng cái nồi cựa quậy rồi đổ cái rụp. Hóa ra, đốt lửa ngay cạnh một chú trăn gấm khổng lồ to bằng cái cột. Chú trăn bị nóng, vùng dậy chạy mất. Nếu không có lửa, chắc gì có được ông con HM đang viết Blog từ Vientiane.

Bố tôi mở hiệu bánh cao lâu (bánh nướng, bánh dẻo) bán rất chạy. Đang làm ăn phát đạt thì lính Xiêm tấn công Lào (1940-1941?), mấy anh em bỏ của chạy lấy người, bao nhiều tiền bạc mất hết, chỉ giữ được mấy đồng bạc trắng để đánh gió. Khi tản cư, bị thất lạc, mẹ tôi tiếc mãi. Lếch thếch bị gậy đi bộ mấy tháng trời mới về đến Hoa Lư (Ninh Bình).

Ông nội tôi chán quá nên bắt đi đốt lò gạch chỗ ngã ba sông Chanh và sông Hoàng Long. Tôi suýt được sinh ra ở cái lò gạch đó, họ hàng với nhà Chí Phèo. Pháp càn, bà mẹ chạy vào núi Nhội và đẻ tôi trong hang. Có lẽ vì thế mà HM giống Tôn Ngộ Không, đi mây về gió.

Sau này tết nhất, ông già vẫn nhớ nghề bánh nướng. Tôi từ Hà nội về ông dặn mua bột mỳ bằng được. Cho nhân hành thay nho khô, tóp mỡ, đường đen, trứng gà và bột mỳ đắp bên ngoài, đóng khuôn có hoa sen hẳn hoi. 8 đứa con lít nhít quây quần xem nướng bánh, hít hà và thưởng thức. Dù đi khắp đó đây, ăn nhiều loại bánh kể cả loại 6 sao, nhưng không có thứ nào ngon bằng cái bánh tôi ăn thuở chăn trâu.

Bố tôi thường kể về người Lào…chầm chậm. Học việc chậm, nói hôm trước, hôm sau quên. Đi lại từ từ, vì thật ra quanh quẩn là núi rừng, đâu mà vội. Thói quen đi núi rừng, phải ngó nghiêng xem có cái gì chén được hay hổ báo rình không.

Vientiane ngày nay

Góc phố

Góc phố

Bây giờ xuống núi, về thủ đô Vientiane vẫn không quên. Đạp xe thong thả, “phóng” xe máy chầm chậm vì trước sau là “rừng”, nhanh mà làm gì. Khách sạn Lao Plaza do Vinaconex nhà ta xây dựng, nửa Tây, nửa ta, kính mờ, khung nhôm, cột innox nhưng trong cửa lim, nước chảy từ vòi cũng lừ khừ như ông Từ vào đền, đợi nửa tiếng không đủ nửa bồn tắm. Người ta bảo dân Lào hắt xì hơi cũng…ra từ từ, và còn nhiều cái khác chầm chậm, không tiện kể ra.

Dân Tây bên Vientiane cũng y trang, râu ria đầy mồm, cả tháng không cạo, đi lại lờ đờ như chết đói, hội nhập với Mường rất nhanh. Ăn mặc bẩn thỉu, chắc cả tháng không gội đầu, tắm rửa. Đã nhìn quen Tây mặc sang trọng comple, cravat, nên thấy họ trong bộ quần áo bụi đỏ ngầu, khoác túi thổ cẩm, đi lại ngó nghiêng ở thủ đô Vientiane, cứ nghĩ là người Mỹ sang đây từ thời giúp phỉ Vàng Pao đánh Việt Nam những năm 1960-1970.

Hẹn anh bạn, làm trong tổ chức quốc tế hẳn hoi, đến đón lúc 8 giờ đi ăn tối. Bố ta lừ lừ đến 8:30, coi bình thường, cười nhăn nhở, chả có gì đáng xin lỗi. Sao mà giống đám chúng tôi bên Hà Nội rủ nhau đi dã ngoại cuối tuần thế, hẹn 8 giờ sáng thì 10 giờ mới lên đường.

Một ông Tây, gốc xứ biển Nice đẹp mê hồn của nước Pháp sang Lào ở đã 17 năm và mở restaurant Côte D’Azur trên phố Fangoum bên cạnh sông Mekong. Lão kể chuyện thuê người Lào rất thú vị. Mọi khi vẫn đến làm, bỗng nhiên nghỉ vài ngày, chả thèm báo một câu. Mấy ngày sau lò dò đến, coi như chả có chuyện gì quan trọng, lại còn cười rất tươi, bon jour, monsieur và vào bếp rửa bát như thường.

Có một chị Lào làm Pizza Ý, nướng trong bếp lò đốt củi, không phải dùng microwave như cánh Mễ Tây Cơ (Mexico) bên Mẽo. Tay chị nhanh thoăn thoắt, vừa làm vừa cười tươi, hỏi tiếng Anh chỉ gật hay lắc. Hỏi dậy mấy năm, lão Tây cười, mất ba năm chẵn đó, dân chạy bàn cũng mất ngần ấy thời gian.

Tôi ngó nghiêng chỗ này và nghi bố tôi ngày xưa bán bánh cao lâu cũng nên (?). Quán Côte D’Azur của lão Tây béo, nói tiếng Anh, Lào, Ý và Pháp như gió, rất đông khách và thức ăn ngon tuyệt vời. Bạn nào thích đồ Pháp nên thử tới thưởng thức món ăn Nice “Made in Laos”.

Thay đổi nhanh hay chậm?

Du lịch Tây rất thích sang Lào. Dân hiền, không có trộm cắp, mua bán thật thà, cười rất tươi. Nếu chỗ nào nói thách, y như rằng dân Việt, Thái hay Tầu. Người Lào chính hiệu mà bán thì còn muốn trả thêm tiền. Đi lại buổi tối êm đềm như Hà Nội mấy chục năm về trước. Dân du lịch Tây mê mẩn vì ít nơi trên thế giới còn chỗ yên tĩnh như thế. Chầm chậm hóa hay.

Tổ cò viễn thông

Tổ cò viễn thông

Tuy nhiên, một số việc họ cũng nhanh. Cách đây chục năm, khi xây dựng đường trong thành phố, dân làm rất hăng hái và nhanh gọn, loáng cái xong một con đường nhẫn thin, chắc như đổ bê tông. Quen ở rừng nên chỉ làm cống thoát nước là cái rãnh bé tý, không có cống ngầm, mưa là ngập. Sau này phải đào lên để lắp cống. Nhanh quá cũng khổ.

Không hiểu khi phát triển Hà nội, người ta có bị bệnh quên làm cống trong phố như dân Mường bên Lào không. Mấy năm nay,  mưa to chút là thành Hà “lội”, Sài “lụt”. Hay do dân Mường (Hòa Bình) được thành người thủ đô mới ra nông nỗi này.

Cách đây 8 năm, tôi sang giúp cài đặt cái chảo ăng ten thu tín hiệu vệ tinh cho văn phòng Vientiane. Chỗ đặt chảo và góc nhìn lên vệ tinh lại rơi đúng vào ngọn cây xoài 100 tuổi. Phụ trách văn phòng là mụ Linda người Pháp, thoáng trông giống phù thủy, váy dài phấp phới, mũ khoằm, cằm nhọn và cực kỳ đanh đá kiểu thực dân.

Linda rất yêu thiên nhiên nên cây xoài thế kỷ này đối với mụ như cái chổi bảo bối. Khi tôi đặt vấn đề chặt ngọn thì mụ trợn mắt, nhưng vì tín hiệu vệ tinh quan trọng hơn, nên cuối cùng được đồng ý, dặn là chỉ chặt một “tý” thôi.

Thuê hai người Lào nhỏ thó đến, tôi dặn rất cẩn thận, phát ngọn đi dăm mét. Thấy họ mang mỗi con dao rừng nên tôi tin là còn lâu mới xong việc. Bỏ đi hai tiếng, quay về, trời ơi, cây xoài trăm tuổi đã bay gần đến gốc. Linda lồng lên, chỉ mặt tôi “Anh về Việt Nam đi, tôi còn ở đây thì đừng sang nữa”. Mất chổi còn gì là phù thủy nữa.

Bay từ Vientiane về Hà Nội thấy rừng Lào đang cần chương trình 135 như Việt Nam. Có mỗi con dao mà họ chặt bay cả một cây cổ thụ trăm tuổi trong vài tiếng. Từ đó, tôi mong Lào đừng đi nhanh quá trong công cuộc “công nghiệp hóa, hiện đại hóa”. Dân trí thế thì nên đi từ từ, vừa đi vừa học, hơn là nhảy cóc, có hôm gẫy chân.

Nếu họ mở chứng khoán như Việt Nam ta thì chắc còn khổ nữa. Xem ta đó, vẻ học thức đầy mình, nhất Đông Dương, trong một năm VN Index từ 0 điểm lên tới 1200 điểm. Cả nước cứ rối tung cả lên, sao tiền đâu mà nhiều thế, thành Rồng thành Hổ đến nơi rồi. Nhưng hôm nay nhìn lại VN Index 200-300 điểm, nhiều người thấy mình đang bên ngôi lều nát của lão đánh cá.

Vientiane bắt đầu cũng nhộn nhịp. Đường xá rộng hơn, có đèn đường, tín hiệu giao thông khá nhiều. Xe máy, ô tô đông. Dân chúng thi nhau xây khách sạn mini để đón khách sang dự SEA Games vào tháng 12-2009. Đây là sự kiện rất quan trọng với nước chủ nhà vì lần đầu tiên được đăng cai, đúng vào lần thứ 25 SEA Games và cũng là lịch sử nửa thế kỷ của thể thao Đông Nam Á.

Sợ anh Lào này “chầm chậm” nên hai chàng Singapore và Malaysia đang nhòm ngó để làm chủ nhà thay thế. Tuy nhiên, Lào đã công bố bài hát SEA Games “nửa Lào nửa Anh” rồi. Sân vận động SEA Games khổng lồ, do Trung Quốc giúp xây dựng, cách Vientiane 15km sắp hoàn thành.

Cả thành phố sôi động đợi cổ động viên bóng đá của Việt Nam sang ủng hộ cho…đội Lào, vào quán đập phá, thuê xe máy, phóng bạt mạng cho dân Mường xem lác mắt. Trong đám các nước XHCN, các bạn Lào và Cuba chung thủy và yêu Việt Nam nhất, không lấn chiếm biên giới, hải đảo.

Thành phố cũng bắt đầu nhôm nhoam, nhà cao thấp, hơi hướng Phnom Penh hay Hà nội. Ôtô chen lấn, kẹt xe, còi toe toe, hơi ngửi thấy mùi ô nhiễm. Thiếu nữ Mường váy hoa phấp phới, phóng xe vù vù, không ngồi sau lấy vạt váy che miệng như mấy năm trước.

Xe túc túc vẫn bẩn thỉu và nổ như xe tăng T54, nhưng anh chàng trước cửa Lao Plaza đã nói thách từ 20.000 kíp, giá mấy năm trước, lên 40.000 kíp. Cò kè mãi mới xuống được 30.000, sau đó mới biết bị hớ, giá thật chỉ 15.000 kíp (8.500 kíp/1$). Tuy xe nào cũng có bảng giá do nhà nước qui định.

Cách đây năm rưỡi sang Vientiane, bờ sông Mekong thỉnh thoảng mới có một quán. Bây giờ khác hẳn, hàng ăn uống mở la liệt. Để phục vụ thượng đế, dân Lào làm những cái ghế nửa nằm nửa ngồi cho các ông Tây râu ria với bà Mường đen trũi, nằm xé cá rô phi Mekong nướng muối hay thịt lợn rừng thui than, đút vào miệng nhau. Cóc, nhái, lươn, rắn, rùa bán tất.

Bờ sông đang được cải tạo, bẩn bụi mù, nhưng quán cóc tạm bợ, che ni lon làm lều, ghế nhựa, nấu nướng lu bù, y trang dân Việt Nam ta. Rác rưởi cứ tương thẳng xuống sông Mekong chảy về cuối nguồn cho dân Campuchia và Việt Nam hưởng lây. Về khoản này, người Lào học nhanh và giỏi.

“Chầm chậm tới mình”

Đất nước “lừ đừ” này đã nhanh lên rất nhiều. Sợ nhất là đi quá nhanh so với sự hiểu biết. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà tầm hiểu biết của một người cầm dao phá rừng thì sợ rằng như nông dân ta chơi cổ phiếu, trong nháy mắt, cả cơ nghiệp tiêu tan vào mấy tờ giấy lộn. Bán đất trồng lúa làm sân golf, lấy tiền đi karaoke, mấy hôm là ra đứng đường.

Mong sao người Lào vẫn ngó trước ngó sau như thời đi rừng và kiếm kế phát triển, nóng vội dễ hỏng việc. Nhớ chuyện ông bà nội không cho con trai và con dâu ngủ chung khi chưa đến tuổi trưởng thành, thấy cổ nhân có lý. Chưa cứng cáp, đừng vội đẻ đái, dễ sinh con dị tật. Hay như cụ già nhà này, ngồi cạnh thú dữ mà không biết, làm ăn thất bát vì không hiểu thời cuộc, thành người đốt lò.

Tới đây về Ninh Bình, viếng mộ cha, tôi sẽ khấn rằng, con đã đến nơi bố đã định khởi nghiệp lúc 16 tuổi tại xứ người. Nước Lào đang thay đổi nhanh, không từ từ như thời bố bán bánh cao lâu những năm 1930.

Hôm nay dạo bên dòng sông Mekong êm đềm trong chiều tà, nhớ về người cha đã khuất núi, vết chân ông thời trai đã đến nơi đây.

Chợt nhớ ra thi sỹ Trúc Thông có tập thơ “Chầm chậm tới mình ” khi tuổi đã muộn, trong đó có bài “Bờ sông vẫn gió” mà cha tôi rất thích “Lá ngô lay ở bờ sông/ Bờ sông vẫn gió người không thấy về/ Xin người hãy trở về quê/ Một lần cuối… một lần về cuối thôi/ Về thương lại bến sông trôi/ Về buồn lại đã một thời tóc xanh”.

Bài và ảnh: Hiệu Minh.Vientiane 23-07-2009.

28 Responses to Chầm chậm tới … Lào

  1. Delta says:

    Củ người mới ta, hôm nay mình cũng mới đọc bài này. Bác HM viết từ từ và chầm chậm như nước Lào nên bài nào cũng đều rất hay. Bác tổng viết cái gì cũng khiến thiên hạ cười khì khì, nhẹ nhàng mà rất sâu sắc.

  2. Trạch Văn Đoành says:

    Hôm nay mới đọc bài này của HM. Một bài chắc viết đã khá lâu rồi, từ thời seagame Lào. Có một thắc mắc nhỏ. Sân vận động Olympic của Lào là bầu Đức (Hoàng Anh Gia Lai) tài trợ chứ có phải chú Tàu Khựa xây đâu nhỉ. Không biết tôi nhầm hay HM nhầm

  3. hongtien says:

    bai viet rat hay! co1 chut hai huoc… toi da den thu do vientiane cua laos da 3 lan roi. cai net thanh binh, yen tinh tren tung duong pho cung voi nhung con nguoi cua dat nuoc chua thap vui ve, men khach va that tha nhu dem…..toi nho! khi ma anh hoang hon buong xuong tren dong song mekong, ngoi thuong thuc nhung mon thit nuong…cung voi bia laos thi that la tuyet voi. la dong huong cung voi tac gia bai viet nay khi ma tung gio tung phut chuan bi roi khoi xu so kim chi ve viet nam. sau do toi xe di sang vientiane de cung hoa nhip voi nhung buoc di cham nhung ma chac. Nguoi laos ho la the do cac ban a.

  4. […] Lào không còn chậm. Mà người chậm lại là chúng ta. Nhớ bài viết Chầm chậm tới Lào, các bạn đọc lại và suy […]

  5. An Nguyen says:

    Bài viết nói quá xấu về các bạn Lào , mang nặng tính chauvinism . Đơn cử chuyện nhò : ăn cắp vặt tại Vientiane , đương nhiên là gốc Việt . Hay 12 giờ đêm , dân Lào vẫn nghiêm túc dừng xe máy , chờ đèn xanh mới đi. Quan chức Lào thì trình độ ngoại ngữ Anh hơn hẳn quan chức Việt nam.

    Hình như dân ta vô địch thế giới về các loại tính xấu thì phải.

  6. cua đồng says:

    Bác Tổng có bài của ông NGUYỄN XUÂN NGHĨA trên Dainamax Magazine Hay lắm.Đồng quan điểm với bác về thủy điện XAYABURI.

  7. […] Đọc ở đây. […]

  8. […] Lào không còn chậm. Mà người chậm lại là chúng ta. Nhớ bài viết Chầm chậm tới Lào, các bạn đọc lại và suy […]

  9. Cu Bin says:

    Lào là người anh em thân thiết nhất của mình còn lại đến giờ đấy, bác HM nói xấu Lào hơi bị nhiều đó nhé.
    Bây giờ mà bác HM thuê dân Lào chặt cây thì còn nhanh hơn xưa nhiều lắm, vì bác Đoàn Nguyên Đức mở nhiều lớp tập huấn chặt cây bên Lào đó.
    Gần nhà em có ông doanh nhân tên Đẻ Đường rất nổi tiếng, có lẽ bác HM lấy tên hiệu là … Đẻ Hang thì hay quá.

  10. […] Ký sự qua các miền đất xin chấm cho bài Chầm chậm tới…Lào […]

  11. […] Chầm chậm…tới Lào […]

  12. […] Malaysia, Miến Điện. Trong lúc Pháp suy yếu thì mang quân tấn công Lào, Campuchia. Bố tôi sang Lào phải chạy nạn giặc Xiêm là từ lý do […]

  13. Chào anh. Em sắp sang Lào vụ Seagames. Tìm trên mạng thấy bài viết của anh hay quá nên xin phép anh copy lại đưa lên Tinnhanhblog.com để chia sẻ với mọi người.
    Hi vọng anh đồng ý và có dịp giao lưu.
    Cao Mạnh Tuấn

  14. Flan says:

    à ,em quên nói là em thích kỷ niệm “bố tôi du ngoại” trên đường đốt lửa nấu ăn trúng ngay con trăn nằm ngủ hihihi, và bà “phù thủy” Linda mất chổi.hehehe

  15. Flan says:

    Nước Lào, dân Lào, tính cách Lào hiện lên rõ nét sau mỗi dòng chữ của tác giả ( hôm nay em xin phép đọc ngược lại mấy entry cũ của blog HM đây ạ). Em cũng nghe nó dân Lào hiền lành, chân thật chứ không ranh mãnh như dân VN mình. Nhưng có vẻ iện nay thì họ đã và đang học được nhiều thói xấu của dân mình rồi. Mọi người bảo sang Lào làm ăn thì thủ tục đầu tiên cũng không kém ở Vn.

  16. Đọc bài này của bác thú quá. Tôi cũng đã sang Lào, cũng đã… thấy Lào, nhưng không viết được như thế. Ngoài ra, mẹ tôi cũng dân Hoa Lư- Ninh Mỹ Gia Khánh…
    Cám ơn bác.

  17. Vutrungbh says:

    Bai viet that hay,doc xong thay minh muon di nhu bac HM.Chuc bac suc khoe!

  18. Ơ hay qúa. Bố tôi hồi Pháp thuộc cũng sang Lào biểu diễn, đến tận Vieng Chăn, rồi cũng yêu đương thổn thức để phải bỏ về Vinh làm thợ. Xuýt nữa thì được làm em anh Minh ở Mường Lào!

    Lại cái quán Cote D’Azur nữa, có hôm 5 thằng ngồi ăn ở đó, xong móc ra mỗi thằng một thứ tiền, Kíp, Baht, Đô rồi góp lại đưa ông chủ. Tính một hồi còn được thối lại chục nghìn kíp! Mà khi đó một đô được hơn chục ngàn kíp chứ không phải 8k như bây giờ. Gần đây kíp lên giá theo Baht!

    Hy vọng tháng 12 rỗi rãi theo đoàn cổ động viên sang hò hét cho khoái!

    HM: Sang đó nhớ đừng dậy người Lào đua xe nhé, anh Nhất Đình…

  19. Tôi- người Lào says:

    Không cần là bà Phù thủy cưỡi chổi, tôi chỉ là người Lào, nhưng đọc bài viết, cũng muốn mời người này…chầm chậm quay về…VN nhé. Bài viết hay thật, chầm chậm…ngấm. Tuy cái gì cũng…chầm chậm thật, nhưng người Lào chúng tôi cũng không dám học các bạn…”đi tắt đón đầu” đâu ạ:).

  20. duymanvu says:

    Bài viết rất hay. Rất nhiều thông tin. Xiêm mà không tấn công Lào thì HM đã là người Lào chính hiệu :=))

    Năm 1987-88 mình sang Lào hai lần. Rất thích cuộc sống bình an của họ. Do đất rộng người thưa, họ sống dễ dãi, đầy đủ và an hưởng thanh bình. Ở Vientian, đi khỏi nhà không cần khóa cửa, xe ô tô để ngoài đường cũng không cần khóa. Vô quán (nhà nước) uống bia, có người đến ngồi cùng, nhưng là để nói chuyện vui, và không bao giờ đòi khách trả tiền đò uống cho mình.

    Hình như người Việt khá được bạn Lào quí hơn bình thường. Một anh bạn ở TTX lái xe đưa đi chơi, khu cấm mà vẫn phóng vào, hỏi thì được trả lời, xe của VN là họ coi như nhà mình. Như thế có hơi quá “người nhà” chăng.

    • duymanvu says:

      HM edit cái còm làm sai hẳn ý. HM nhiễm bệnh của người làm báo VN quá nặng mất rồi.

      HM Blog: Sorry, anh Mẫn ơi. Lang thang phố phường Hà nội nên thấy những gì mình viết cũng như mây gió mà thôi. Đi qua đường với giao thông khủng khiếp – dù đã tốt hơn rất nhiều so với vài tháng trước đây – cứ nghĩ đây là lần cuối trong đời.

      Chợt nghĩ, cũng nên nhiễm nền báo chí nước nhà một chút để có hơi thở của đất nước, anh Mẫn ạ.

  21. Ly says:

    Giọng văn của chú phải nói là lôi cuốn, đọc nhẹ nhàng, vui vui, có khi cười nức nở nhưng lời nào cũng sắc sảo, thâm thuý. Phải nói là “tài giỏi”. Đọc blog của chú và chú Mẫn, cháu mở mang được rất nhiều điều bổ ích.Cảm ơn chú!

  22. Quy says:

    Blog cua chu hay qua. Chau rat thich cau mo dau “Cang di xa, cang thay minh nho be”.

  23. phucnguyen says:

    Em vừa được qua Nhật, thấy như vào xứ sở văn minh khác hẳn, mặc dù đã đọc và xem TV nhiều về nước Nhật nhung vẫn phải há hốc mồm khâm phục (bác thông cảm, đay là lần thứ 2 đi nước ngoài, lần trước là qua Thailan).
    Bac HM đã đi Nhật Bổn chưa ạ? cho em chút so sánh với nước Mỹ nhé!

  24. dangminhlien says:

    Bài hay!
    chúc bác luôn đi mạnh khỏe và viết khám phá xứ lạ cho chúng tôi xem ké , biết thêm

  25. LV says:

    Đọc entry này của anh làm em đây nhớ đến quê Mẹ. Hè những năm còn sinh viên, em hay về quê thăm các bác và quần thảo hầu hết các ngõ ngách của huyện Hoa Lư.

    Em có thời gian làm việc với người thiểu số trong Nghệ An, từng bước chân sang Lào qua cửa khẩu Nậm Cắn nhưng vẫn chưa có thời gian để thăm Lào thực sự.

%d bloggers like this: