Kêu gào, khóc và hát

Hãy hát lên. Ảnh: internet

Hãy hát lên. Ảnh: internet

Bài viết của độc giả Vương Biên Hương vừa gửi qua emailHM Blog cảm ơn chị rất nhiều về bài viết mà đọc lên thấy thấu tâm can nhất là trong lúc đang bàn về cuốn sách của Huy Đức “Bên thắng cuộc”.

(Viết nhân những tranh cãi về những sự thật hậu chiến)

Cao Hành Kiện, nhà văn Trung Hoa đoạt giải Nobel đã từng nói đại ý rằng người ta cần phải kêu gào,khóc lóc rồi sau đó mới có thể hát.Đó là phản ứng tự nhiên của con người trước những tổn thương và đau đớn, mất mát và bất công.

Về khóc, kêu gào, rồi sau đó hát, có lẽ ta có những bài học tuyệt vời từ nhiều quốc gia ít nhiều có hoàn cảnh lịch sử tương tự như chúng ta. Mà nhìn gần hơn là Nga, Trung Hoa, Tiệp Khắc…

Ở Trung Hoa, có một thời sau những năm kết thúc cách mạng văn hóa, khi chính quyền bắt đầu cởi mở hơn. Lúc đó người dân, những người có khả năng cầm bút và muốn viết đã viết ra rất nhiều câu chuyện đau lòng mà họ phải trải qua.

Một anh bạn của tôi là giáo sư đại học Bắc Kinh nói, đó gọi là thời kỳ Bách gia tang thương, nghĩa là mọi người kể lại những chuyện đau thương đến với gia đình của mình. Nhiều chuyện buồn lắm, khổ lắm, cùng cực lắm, tức tối lắm.

Một cuốn hồi ký khá nổi tiếng có in ở Việt Nam là Sống và chết ở Thượng Hải của một phụ nữ Trung Hoa bình dị tên là Trịnh Niệm, một nhân viên ở tập đoàn Sell ở thành phố này. Cuốn sách đã mô tả chi tiết về những bất công trong cuộc đời khi bà và con gái gặp phải vào Cách mạng Văn hóa tại Trung Quốc. Cuốn sách này bán được 200.000 bản khi in ra tại Mỹ vào năm 1987.

Tôi đã nhiều lần đi Thượng Hải và im lặng trước tượng của tướng Trần Nghị bên bờ sông Hoàng Phố và suy nghĩ nhiều về câu chuyện của bà Trịnh Niệm. Nhiều chuyện khốc liệt nhưng tôi chỉ nhớ nhất chi tiết khi đội quân cách mạng xộc vào nhà bà và ném bộ đồ trà bằng sứ quý xuống nền nhà vỡ tan. Những tiểu tướng của cách mạng đập phá không thương tiếc và mang đồ đạc của gia đình bà ra khỏi nhà.

Tôi nhớ chi tiết này rất lâu vì sau đó tôi có dịp sống cùng với mẹ chồng của em tôi là một phụ nữ Thượng Hải cổ điển. Khi em tôi lấy con trai của bà, bà mua 2 chiếc bình sứ. Bà chọn rất kỹ nhưng về sau vẫn không hài lòng vì đem về nhà mới phát hiện ra trên một chiếc quai bình có một cái chấm bé tí là lỗi. Bà nói đã là lỗi thì làm sao mà lại bán ra?

Câu chuyện của bà làm cả nhà tôi cười lăn. Vì nếu cho bà sang VN mua đồ sứ hiện đại chắc bà sẽ phát hiện ra nhiều lỗi lắm, chẳng mua được. Lỗi to đùng chứ không phải bé tí bằng cái đầu kim như thế.

Nhưng vì bà và Trịnh Niệm đều là phụ nữ Thượng Hải, thậm chí dù cách biệt tuổi tác nhưng hai bà có lẽ là ở cùng thời nên tôi phải nghĩ nhiều đến sự quý trọng những chi tiết của gốm sứ Trung Hoa và rồi thấy nó trái ngược với cảnh các tiểu tướng phá phách kinh hồn.

Nhưng có nhiều chuyện ghê rợn hơn, kiểu như chặt thịt người bán thịt người của Dư Hoa trong tuyển tập truyện ngắn của ông. Và cả chuyện Sống mà về sau tiểu thuyết của ông được Trương Nghệ Mưu dựng thành phim To Live nổi tiếng. Câu chuyện trong phim nhiều người biết vì nó buồn, nhưng câu chuyện trong nguyên bản thì là chuyện đau đớn và day dứt.

Vì sao một người như lão Phú Quý lại có thể sống khi tất cả thân nhân của lão đều lần lượt chết trong và sau các biến cố của đại cách mạng văn hóa. Rồi khi kể lại câu chuyện, chỉ còn mình lão và con trâu già ? Vì sao một người đàn ông hiền lành như vậy lại có một số phận đau khổ và vật vã, cô độc ? Và vì sao mà người ta, đến tận cùng vẫn Phải sống?

Trong cuốn Bác sĩ Zhivago của B. Patexnac, nhân vật Pasha, chồng nữ nhân vật chính là nàng Lara, nhà cách mạng trẻ xuất thân từ một thày giáo dạy Toán khi nắm bắt được lý tưởng cách mạng đã bỏ tất cả gia đình,vợ con, nghề nghiệp. Sau nhiều biến chuyển, anh trở thành một sĩ quan nổi tiếng sắt đá với một đoàn tàu bọc thép lao đi vun vút khắp nước Nga .

Với niềm tin vào  việc mình là đại diện cho sứ mệnh của sự thay đổi, Pasha đã hạ lệnh bắt giết không thương tiếc những gì mà anh tin là của cái cũ, thuộc về cái cũ. Những cuộc bắt bớ và bắn giết ấy đã khiến cho các kẻ tội phạm như niềm tin của Pasha, và cũng là các nạn nhân đã chết tức tưởi mà không có bất kỳ một phiên tòa nào xét xử.

Tất cả diễn ra trong nền của cuộc nội chiến giữa hai phe Đỏ và Trắng, với những sự kiện, các khoảng khắc, những con người đan xen, đen trắng mờ mịt, những sự kiện mà tác giả đã mô tả như những cuộn sóng lớn của một cơn bão, nơi mà người ta bị đẩy đi, bị cuốn đi, có thể chìm nghỉm và chết, có thể trồi lên và ngoi ngóp thở để sống sót.

Đó là thời khắc mà người ta, nhân danh Cái Mới, cái Hay, cái Thiện để phá hoại cuộc sống và con người bằng duy ý chí và bạo lực. Mà cuộc sống như Zhivago nói, vẫn thế, từ thượng cổ đến nay, vậy làm sao có cái gì ghê gớm thế, nhân danh nhiều thế mà có thể thay đổi nó…Chưa hết, lại còn thay đổi toàn bộ con người nữa. Tất cả cần thay đổi để biến thành cuộc sống mới, con người mới…vì thế phải gột bỏ, tẩy rửa, thay đổi cuộc sống cũ, con người cũ…

Tôi nhớ lại tất cả những câu chuyện này, không cần phải kêu gọi trí nhớ, vì thực sự nó luôn nằm trong trí óc và tim máu của tôi. Nói thế không phải vì tôi yêu thích văn học và những người viết là các nhà văn tôi thực sự ngưỡng mộ, mà đơn giản chỉ vì đó là những câu chuyện quá gần gũi. Nó dường như đã xảy ra ở quanh nhà tôi, trong nhà tôi, với ông bà tôi, cha mẹ tôi,bạn bè, người thân và cả các đồng nghiệp của tôi… Ít nhiều trong những thứ đã tạo nên cuộc sống của tôi và mọi người ở VN ít nhiều mang bóng dáng của những câu chuyện đau lòng đó.

Vì thế, tôi cũng như nhiều người đã từng kể lại hay viết ra một vài câu chuyện về gia đình mình, của số phận của chính  mình sau các cột mốc lịch sử như 1954, 1975, các cuộc ly tán, những cái chết , nỗi uất ức, sự tức tưởi, căm tức, hận thù hay vui buồn ở Việt Nam.

Quảng cáo bên thắng cuộc trên Người Việt Online

Quảng cáo bên thắng cuộc trên Người Việt Online

Tôi tin rằng dù ở phía bên này hay bên kia, dù thắng hay thua, dù được hay mất đều có nhiều điều không vui, có nhiều dấu hỏi, nhiều sự nghi vấn và nhiều điều cần được làm minh bạch, cần được giải đáp, cần được hoàn trả, cần được đáp đền…

Cũng dễ hiểu khi có chuyện này hay câu chuyện khác được viết ra,in thành sách hay chỉ chuyền tay nhau đọc, rồi thì được tung ra, được biến thành cơn sốt trong một thời điểm nào đó vì có nhiều người quan tâm. Và tôi cũng thấy rằng dù người viết thuộc phe thắng hay thua, dù được hay mất , dù có mất một năm hay nhiều năm để chuẩn bị tư liệu và viết lách… thì đều khó lòng làm người khác hài lòng. Luôn luôn có những bàn cãi, phản bác, phản ứng, thậm chí mạnh mẽ hơn là những đòi hỏi ghê gớm đến mức hoàn toàn phủ nhận.

Điều này càng khó khăn hơn khi chúng ta thiếu những người viết một hồi ký thuần túy cá nhân, về các trải nghiệm thực sự cá nhân chân thật và đầy thuyết phục như cuốn Sống và chết ở Thượng Hải của bà Trịnh Niệm.

Hoặc là ta thiếu đi những nhà văn lớn với các tác phẩm văn học có tính điển hình hóa với những tiếng gào thét khốc liệt,những sự kiện đẫm máu trong sách của Dư Hoa, trong cuốn Phải Sống, trong Trái tim chó của  M.Bungacop .

Và cao hơn, có thể chúng ta thiếu đi bài thơ bi thương về cuộc sống trong những hoàn cảnh khốc liệt thời nội chiến của nước Nga Xô viết cũ trong Bác sĩ Zhivago . Ta cũng thiếu khúc hát từ tâm hồn của Cao Hành Kiện trong hành trình của một người đàn ông trải qua sống chết của cuộc cách mạng văn hóa và đi qua căn bệnh ung thư để đến với cốt lõi của tâm hồn Trung Hoa trên Linh sơn.

Trở lại với các cuộc tranh cãi…

Vì sao ta luôn có những cuộc tranh cãi không thôi?

Vì chúng ta đều là con người.Và vì chúng ta đã từng bị chia cắt, phân rã, tách biệt với nhiều thứ khác nhau, thậm chí trái ngược nhau.

Vì chúng ta đều có những câu chuyện để viết ra, để nói ra . Chính xác hơn là  chúng ta có quá nhiều chuyện để khóc, để gào thét, để buồn đau , để căm giận, để hỏi tại sao lại vô lý , tại sao lại bất công như thế? Tại sao lại có thể đối xử bất công như thế?…

Với 117 năm chiến tranh đã qua với các biến cố băm nát đất đai, cày nát những số phận con người. Tiếp theo nhiều năm nữa là thời kỳ hậu chiến .

Ảnh mang tính minh họa.

Ảnh mang tính minh họa.

Trong ký ức mỗi người VN chứa chất bao nhiêu chuyện đang làm cho họ đau đớn và day dứt? Những câu chuyện không chỉ một thế hệ, mà thậm chí còn được truyền lại nhiều thế hệ . Những câu chuyện đời ông kể cho đời cha, đời cha kể cho đời con, con kể cho cháu?

Đó là chưa kể những câu chuyện sống để bụng, chết mang đi.

Nó là những bí mật được chôn vùi với người chết vĩnh viễn….

Nhưng chúng ta cũng có chung một mẫu số, đó là những con người chịu chung số phận lịch sừ, và đều thuộc về “Phe nước mắt”

Nếu ta khóc được, nếu ta gào thét được, nếu ta nói hết ra được, nếu ta viết hết ra được, nếu ta tạo ra một bức tranh hay nhiều bức tranh rõ ràng và minh bạch để tất cả chúng ta, cũng như thế hệ con cháu của chúng ta nhìn vào nó, đọc nó,  hiểu về nó, quyết định làm gì tốt hơn cho nó.

Có lẽ đó là điều ta nên làm nhất bây giờ.

Hoặc cho đến khi ta làm được. Hoặc cho đến khi chúng ta đủ sức lực, hiểu biết, can đảm để làm được cái gọi là Nhìn thẳng vào sự thật trong lòng mình.

Tôi tin đó là điều mỗi người Việt Nam cần làm. Dù tất nhiên ta rất cần có những vĩ nhân làm điều đó trước tiên, chẳng hạn như các hiền triết, các nhà văn, các nghệ sĩ,các nhà khoa học… và cuối danh sách này mới là các nhà chính trị.

(Đó có thể là một thứ tự ngược. Nhưng đó lại là thứ tự cuộc đời. Vì trừ các vĩ nhân cỡ như Washington hay Lincoln, ít có nhà chính trị nào có thể làm điều đó trước các nhà hiền triết và nghệ sĩ…Vì có lẽ, tham vọng của họ, địa vị của họ, và cả những gì mà họ có sẽ khiến cho họ chọn cách im lặng.)

Nhưng nếu chưa có “nhà” nào làm ra hồn, thì cũng chẳng mong chờ gì, ta tự làm cho mình và gia đình mình.

Tiếp theo công việc đau đớn này, và có thể tiếp tục gây tranh cãi này, cho đến khi chúng ta thực sự thấu hiểu về những gì đã xảy ra cho từng người, từng gia đình, từng dòng họ và dân tộc của chúng ta.

Khi đó, chúng ta mới có thể rũ đi những ký ức đầy ắp tổn thương . Khi đó chúng ta bắt đầu hát lên nỗi buồn khổ của chúng ta. Và chúng ta từ giã nó, hay rũ bỏ nó.

Và đó là lúc ta, hay con cháu của ta sẽ nhẹ nhàng đi đến nơi mà mình muốn đến.

Shouting Baby. Ảnh: internet

Shouting Baby. Ảnh: internet

Tôi nghĩ đến cuốn sách của một nhà văn Tiệp Khắc-Milen Kundera, đó là cuốn “Đời nhẹ khôn kham” , ở VN còn dịch dưới một cái tên là “Nhẹ bồng cái kiếp nhân sinh”. Sách kể lại biến cố của Mùa xuân Praha 1968, khi xe tăng Liên Xô tiến vào quảng trường ở trung tâm thủ đô và đàn áp người dân biều tình…Thực ra sự kiện ghê gớm này được mô tả khá ít ỏi trong cuốn sách, chỉ có số phận của nhân vật, những người dân Tiệp bình thường chạm phải biến cố đó thì đã thay đổi mãi mãi.

Đời nhẹ khôn kham. Khi bạn thấy nó nhẹ là nó đã bay lên trên kiếp nhân sinh rồi.

Đó là sự lựa chọn cách nhìn cuộc sống của Milan Kundera, một người Tiệp có số phận khá gần với nhiều người trong số chúng ta.

Trở lại với chúng ta. Nếu bạn đau đớn và tổn thương. Nếu còn quá nhiều chuyện trong lòng không nói được. Nếu còn nhiều giận hờn và uất ức. Thì bạn cứ khóc lóc, gào thét…

Nếu chưa khóc thì cần phải khóc. Nếu chưa gào thét thì nên gào thét. Nếu chưa đau đến mức đi qua khóc lóc, gào thét phải bật lên tiếng hát , thì cũng cần phải làm cả điều này…Bạn có thể làm mọi chuyện, kể cả ngồi im nhìn vào bản thân, nói với mọi người hay viết ra… hoặc làm gì có thể để chữa trị cho mình, những liều thuốc tự thân để giảm đau, để chữa lành…

Cũng như trong một bệnh viện hay một đám tang, ta không thể nhìn vào cách người này khóc, người kia rên la mà nói sao mà rên la dở thế, sao mà khóc không đúng điệu, sao không cười ha ha…sao không khóc như ta đang khóc, sao không rên la như ta đang rên la…? Rồi lại có người thêm thù chuốc oán chỉ vì người cạnh ta không khóc như ta muốn họ khóc, không rên la như ta muốn họ rên la…

Cùng là khóc thôi mà. Cùng là rên la và gào thét thôi mà…Bạn cứ làm khi bạn đau.Nhưng đừng tự gặm nhấm hay khoét sâu các vết thương của những người cũng như bạn.

Bạn đã sống sót. Bạn phải sống tiếp.

Bạn đã hết cơn đau vật lý, bạn cần hiểu rõ nỗi đau để làm dịu cơn đau đớn tinh thần.

Và rồi cố mà cất tiếng hát vượt thoát ra khỏi những gì đang ám ảnh chúng ta.

Hãy cho con một hành trang minh bạch và nhẹ nhàng để chúng có thể đi xa và cất cánh. Tôi không muốn con tôi hay con bạn đau đớn hay hận thù tiếp tục vì những gì đã qua, vì chúng là trẻ con, và chúng không thuộc về bên thua hay bên thắng, chúng chỉ đơn giản là “ bên Việt Nam.”

Vương Biên Hương. 12/1/2012, Việt Nam

69 Responses to Kêu gào, khóc và hát

  1. […] Vương Biên Hương: Kêu gào, khóc và hát (Hiệu Minh). – LÊ ĐẠI LÃNG: CHUYỆN VƯỢT BIÊN (Sơn Trung). – Hậu thời hoa […]

  2. […] Vương Biên Hương: Kêu gào, khóc và hát (Hiệu Minh).  – LÊ ĐẠI LÃNG: CHUYỆN VƯỢT BIÊN (Sơn Trung).  – Hậu thời hoa […]

  3. nguoi tu te says:

    HAY TAP NUOT VAO TRONG NOI DAU,HAY TAP DAU MAT NHIN KHINH MIET,HAY TAP CUOI MA KHONG HE MOI,VA HAY TAP BOC LO CAM THU BANG SU IM LANG

  4. […] Vương Biên Hương: Kêu gào, khóc và hát (Hiệu Minh).  – LÊ ĐẠI LÃNG: CHUYỆN VƯỢT BIÊN (Sơn Trung).  – Hậu thời hoa […]

  5. […] Vương Biên Hương: Kêu gào, khóc và hát (Hiệu […]

  6. Doan Tran says:

    Chúng tôi những người trưởng thành ở miền Nam hầu như ai cũng biết bài Không tên số 4 của Vũ Thành An

    Khóc cho vơi đi những nhục hình
    Nói cho quên đi những tội tình
    Đời con gái cũng cần dĩ vãng
    Mà em tôi chỉ còn tương lai
    —–
    Lệ xóa cho em được không những kỷ niệm đắng
    Lời nói yêu thương ngày xưa có trở về tìm?

    hoặc những lơi ca đầy tình tự dân tộc của NS Phạm Duy:

    Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời, người ơi
    Mẹ hiền ru những câu xa vời
    À à ơi! Tiếng ru muôn đời
    Tiếng nước tôi! Bốn ngàn năm ròng rã buồn vui
    Khóc cười theo mệnh nước nổi trôi, nước ơi

    Nhìn lại vận mệnh nước Việt Nam qua lịch sử, dù cho chúng ta có bất đồng chính kiến nhưng có lẽ cũng phải đồng ý là dân Việt đã khóc nhiều hơn cười.

    Tears are just one of many miracles we taken them for granted every day. Ttears heal us physiologically, psychologically, and spiritually.
    Nước mắt là một trong những phép lạ hằng ngày mà ta coi như điều tự nhiên . Nước mắt làm dịu tổn thất tâm sinh lý và tinh thần của chúng ta .

    Nếu dân tộc cùng khóc cười theo vận nước nổi trôi thì đó cũng là điều tốt cho dân tộc vì nó thể hiện sự đồng chính kiến của mọi người.
    Nhưng bất hạnh thay có những mệnh nước mà có triệu người khóc và triệu người cười (ý ông VVK)
    Bất hạnh hơn nữa là người ta bắt người khóc phải cười với người cười .
    Chúng ta cần biết tôn trọng cảm xúc của người khác .
    Đừng bắt người ta phải cười khi ngươi ta đang muốn khóc. Hãy để cho người ta quyền đuọc khóc. Khóc cho vơi đi những nhục hình và theo phép lịch sự tối thiểu đừng cười trên những nỗi đau của kè khác. Rồi sau đó người ta sẽ hát. Chừng nào người ta chưa được khóc thoải mái đừng kỳ vọng người ta sẽ hát …

    Đó là những mơ ước rất tự nhiên nhưng xem ra cũng khó thực hiện vì người ta chỉ đạo cả cảm xúc của con người:
    trong phần 2 của BTC tác giả Huy Đức viết:
    Trong khi đó, Bộ Chính trị đã phải tính đến từng nụ cười, cái bắt khi đón vợ chồng Tổng thống Mỹ. Thủ tướng Phan Văn Khải kể, khi tiếp Clinton, ông đã không cười và bàn tay thì chỉ đưa ra nhẹ mà không nắm lại. Ông Nguyễn Đức Hòa, trợ lý của ông hỏi: “Người ta đã sang tận đây, tiếc gì anh không nở một nụ cười với họ?”. Ông Khải nói: “Không được đâu mày ơi, Bộ Chính trị đã thống nhất là không được cười”522. Chiều 17-11-2000, một ngày trước khi Tổng thống Bill Clinton nói chuyện với sinh viên ở trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Tướng Nguyễn Chí Trung, trợ lý của Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã mấy lần xuống “quán triệt” với Ban Giám đốc các nghi thức, khi nào thì đứng dậy, khi nào vỗ tay….

    ĐT

    • Hoai Huong says:

      Trước khi Tổng thống Clinton sang VN, là Ngoại trưởng Mỹ sang với tư cách tiền trạm. HH cũng có mặt suốt mấy ngày bà ở VN. Điều HH quan tâm nhất là có một nhà ngoại giao Pháp cho HH biết, hãy để ý cái huy hiệu bà ngoại trưởng Mỹ cài trên áo- biểu trưng cho thông điệp của Mỹ, Và suốt những ngày bà ở VN, huy hiệu là hình lá cờ Mỹ- là sự khẳng định người Mỹ, Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ… trên các bàn nghị sự. Nhưng khi bà tháp tùng TT Clinton, thì trên áo bà là hình con chim bồ câu nhỏ. Tất cả thông điệp nằm ở đó.
      Huy Đức viết cũng là thông qua một tư liệu(văn bản, hay người sống), nhưng có lẽ Huy Đức không có chi tiết cái huy hiệu của bà ngoại trưởng Mỹ trên áo. Việc quán triệt những cái bắt tay, ôm hôn ngoại giao, nụ cười, tất cả cũng là ngoại giao có quy tắc, kể cả chỗ ngồi trước sau, bên phải, bên trái…, quốcc gia nào cũng thế trong các buổi gặp gỡ ngoại giao hay đám phán chính chị, đâu có gì phải bàn như một chuyện tiếu lâm.
      Còn không biết có quán triệt gì ở đâu, nhưng HH là người cũng có mặt suốt hành trình ở VN của TT Clinton, thấy chẳng ai “quán” gì giới báo chí tác nghiệp chính thức những hoạt động của TT Clinton ở VN. Thậm chí cái đêm ông tới, dù là 2-3 giờ sáng, dân SG đứng hai bên đường từ sân bay Tân Sơn Nhất đến kls New World- q1, tay cầm cờ Mỹ hò hét hoan hô như đi hội, có ai cấm ai “quán triệt” gì….
      Nói chung, nếu đã muốn “công tâm” nhìn nhận cả 2 bên, thì cũng nên dùng cái đầu “lạnh” để suy nghĩ. Sách của Huy Đức, chỉ là một kênh thông tin để tham khảo.

  7. Lem Nhem says:

    Bác Tịt viết bài này đọc khó và khó đọc!

  8. Cám ơn cô Vương Biên Hương. Cám ơn chú Hiệu Minh. Bài viết hay lắm ạ!

    Nhưng tính Voi hơi lo xa, nghĩ lẩn thẩn nên khi đọc bài này, đọc còm của chú Tịt và qua những “cuộc chiến” bàn phím từ trước tới nay trên mạng… Voi nhận ra một điều là người Việt mình còn quá nhiều người luôn luôn muốn phản bác người khác. Anh không giống tôi có nghĩa là anh sai. Còn đó quá nhiều người quá khích và cực đoan, bảo thủ, thiển cận và cái tâm đen tối…, chưa nói đến chuyện chính quyền có dân chủ hay không, chỉ giữa người với người với nhau trong cuộc sống hằng ngày thôi mà người ta không thể yêu thương, không thể buông bỏ, không thể hòa bình..nên Voi nghĩ cái mong ước tất cả chúng ta là “bên Việt Nam” có nghĩa là sự hòa hợp, cùng giúp nhau phát triển để đất nước phát triển sao mà còn xa quá chú! Xa xôi như một giấc mơ! Chẳng biết đến bao giờ?

    Thôi thì như Sóc đã có lần nói, (lại lôi Sóc ra nè) “thay đổi từ tế bào”, tự thay đổi bản thân, tập cách buông bỏ những hiềm khích, tập tìm bình an cho chính tâm hồn mình trước rồi giúp được ai thì giúp. (Giúp mấy bạn quá khích chắc ăn no gạch!!! 🙂 🙂 🙂 ).

    Voi nhớ có lần Voi đọc bài thơ của nhà thơ Chim Trắng, Voi tâm đắc và nhớ mấy câu:

    Ví dầu hốc mắt chưa cạn
    Nỗi đau chưa vơi
    Em cứ khóc
    Nước mắt hết mài mòn nỗi buồn sẽ đong đầy hạnh phúc
    Sông có lúc người có khúc
    Cách gì anh cũng xin nhận khúc em đau.

  9. tieuphidao says:

    Cứ khóc, gào thét cho đã rồi…quên vì không muón con cái chúng ta biết đến quá khứ. Dọc nghe thì hay và nhẹ nhàng nhung lại như….tuyên huấn.

  10. Xôi Thịt says:

    Cảm ơn bác Biên Hương và lão Cua. Bài kêu gào than khóc này của bác hay nhưng còm khó quá nên qua bên kia chit chat vậy 🙂

  11. Hoai Huong says:

    HM yeu oi, HH co doc va biet duoc “su co” khong may lich su ve ngon tu cua web BS danh cho HM. Cung tuc lam, vi nguoi lich su va co kien thuc+tri thuc nhu BS ma dung ngon tu thieu suy nghi nhu the, nhu ke “kiem cui ba nam dai mot gio”. Nhung thoi. Ke ho. HM dung ban khoan va de tam gi den nhung ngon tu do. Mang la ao, neu vi no ma nhoc tam suy nghi chang phai phi pham thoi gian suc luc. HM tin rang chi nhung nguoi ban that chan tinh ho cung chan tinh voi HM. Hi- No- Ai- O gi cung la chan tinh de ma chia se it nhieu trong cuoc song co qua nhieu noi ban tam. It ra trong so nghin nguoi, tram nguoi, muoi nguoi, co HH hieu va chia se nhung tran tro, suy tu va ca su hai huoc cua HM.
    Con bay gio cho HH noi chut it ve cuon sach BTC(ca phan 1-2). That su do la cuoc sach hay, co nhieu tu lieu, nhieu dieu goi mo cho nhung suy nghi ve cuoc chien o VN. HH vua moi phong van mot nha van viet tieu thuyet ve chien tranh(dan cong san chinh goc), ong ay cung da tung tham chien truc tiep, nhung ong ay cung da nhin thay mat sau cua chien tranh, cua nhung chien thang…
    Huy Duc viet la theo cai nhin cua Huy Duc, khong dai dien cho ai, neu ai dong quan diem , cung co cai nhin hay suy nghi nhu Huy Duc thi do cung la chuyen tu do cua moi nguoi.
    Sach la mot kenh de tham khao, chang co cuon sach nao(ke ca chinh su) ma co do chinh xac tuyet doi.
    Huy Duc khong phai nguoi that su tham du vao nhung su kien xay ra, ma Huy Duc nhin van de qua tu lieu, va co dau an chu quan cua Huy Duc…. Nen ai thich thi OK, ai khong thich thi co quyen phan bac, nhung cai gi cung co ly- le va thuyet phuc.

  12. Nguoi Viet says:

    Sáng nay vào mạng là tôi vào BS, sau đó là HM. Thật tuyệt vời, cám ơn BS và HM đã mang lại một ngày vui.
    BS và HM luôn luôn là 2 trang mạng mà tôi yêu thích nhất.

    • Hiệu Minh says:

      Hôm trước là Kêu gào
      Hôm qua là Khóc
      Hôm nay là Hát 🙂 😛

      Thỉnh thoảng có bài thế này mới vui chứ bác. Của đáng tội nhờ chị Kim Chi mà giới blog học được nhiều bài.

  13. Hiệu Minh says:

    Đọc bài này của chị Biên Hương, cái tên hay lần đầu gặp, tôi nhớ có lớp học về giảm stress. Học viên thành từng đôi và nói vào mặt nhau những điều chẳng ra gì. Người bị nói mà không thay đổi sắc mặt là thành công.

    Phải quát, hét lên, cả lớp cứ ầm ầm. Nhưng sau khóa học thì ai cũng biết kiểm soát stress của mình.

  14. KTS Trần Thanh Vân says:

    Cả nhà ơi.
    Tôi nhận được BÊN THẮNG CUỘC: QUYỀN BÍNH ( Phần hai ) rồi, do Smashwords gửi tới. Nhưng không hiểu sao, tôi mở mãi mà không vào đọc được. Lần trước thì do Amazon gửi, vào liền đọc liền.
    Ai thạo hơn mách tôi với

  15. Hà Linh says:

    Bài viết này hay quá anh Cua, theo quan điểm cá nhân em thì em thích cách đặt vấn đề của tác giả.
    Em đã đọc Trái tim chó, Bác sỹ Zhivago và Đời nhẹ khôn kham..dưới góc độ văn chương thì họ làm sống động những thân phận người sống dưới thời đại lịch sử đó..qua những nhân vật với những suy nghĩ, hành động cụ thể.. QUa văn chương con người như tìm kiếm được sự đồng cảm, nhưu được khóc cười với nhân vật phản ánh phần nào những gì đã trải qua với họ…
    Khi đọc Cuốn 1 của bên BTC thì em cũng có ý nghĩ nào đó như tác giả bài viết trên và cũng đã comment. Đúng ,hãy để cho người ta được khóc, được gào thét lên với những nỗi buồn đau mà họ cũng đã chịu đựng. Ai cũng có những nỗi đau , những khốn khổ ở những tháng ngày đó và một cách tự nhiên thì người ta cần/phải được thể hiện như thế. Chẳng riêng gì một cá nhân nào từ một vùng miền địa lý nào cả, mỗi người đều chịu những tác động trực tiếp gián tiếp nào đó từ cuộc chiến/thời hậu chiến. Cứ để cho người ta được nói hết những gì người ta thấy, người ta đã chịu đựng và đã nghĩ. Được khóc, được kể lể những ấm ức,nỗi bực dọc, tức bực để vợi nỗi lòng, để hiểu nhau hơn và để cùng nhìn về tương lai.Hậu thế chắc sẽ không tranh cãi ai đúng ai sai nữa, những ” ai đúng, ai sai” đã về thiên cổ cả rồi, đã ngủ giấc triệu năm cả rồi, làm sao còn thức họ dậy mà kết tội, chỉ còn lại chúng ta thì đang sống và con cái chúng ta. Chúng ta hiểu hơn cho nhau những gì cha ông chúng ta hay chính chúng ta đã trải và rồi cùng hướng về tương lai, con cái chúng ta có thể hiểu đã có một thời kỳ như vậy đã qua rồi…chứ không còn phải chứng kiến những ngăn cách vẫn còn tiếp diễn nữa…
    Vài dòng comment vội, chúc mọi người NGÀY MỚI thật như ý!

    • Hiệu Minh says:

      Nhu cầu được viết ra, nói ra rất quan trọng. Vì thế Tổng Cua bất chẳng đã phải duyệt còm như thế này. Hy vọng chúng ta sẽ tạo được môi trường văn hóa trong blog này trong thời gian tới.

      • Hà Linh says:

        Em ủng hộ chuyên duyệt còm trong thời gian này vì quyền được nói và được viết không đồng nghĩa với sự xúc phạm, mạ lị người khác. Một người có quyền nói và viết nhưng phải đảm bảo sự tôn trọng tối thiểu với người khác.
        Duyệt còm là anh Cua mất thêm thời gian ghê lắm, và bạn đọc cũng phải chờ đợi, nhưng vì một môi trường tranh luận lành mạnh thì cả hai bên hợp tác với nhau trên sự hiểu biết đôi bên vậy, cũng có lợi cho bạn đọc nghiêm túc thôi.

        • Hiệu Minh says:

          Còm chưa ra thì quát, khóc thét và hát 🙂

        • Hà Linh says:

          Gào mà gào có lý, gào lên nỗi đau buồn của mình chứ đừng thóa mạ, chỉ trích, vùi dập người khác thì cũng được. he he he
          Thật sự với anh Cua, em sợ cãi nhau với những người thiện kiến, cực đoan lắm, vì mình nói ra thì nhẹ, họ ném lại thì nặng và bản thân không đủ độ mạnh mẽ đến độ có thể đạp lên tất cả mà nói cho hả hê lòng mình rồi nhìn người khác bị tổn thương như thế.
          Có lẽ từ ngày hay tranh luận trên hang Cua em cũng mạnh mẽ lên, chứ ngày xưa thì thôi rồi cứ thấy cãi nhau là chạy..nhiều khi không dám nói dù muốn nói vì chỉ sợ mình nói ra thì được, rồi đến khi bị nói lại, đau lòng mình và chẳng biết đáp lại ra sao.
          Cảm ơn anh Cua đã tạo ra môi trường rèn luyện!

        • Hiệu Minh says:

          Có hai cách ứng xử.

          Một là theo kiểu Mỹ, ai choảng mình, mình choảng lại. Kẻ nào mạnh thì thắng.

          Cách thứ hai giống trong nhà thờ dạy: ai tát mình, đưa nốt má kia cho tát. Kẻ tát có học thì sẽ hiểu mình làm thế là sai. Ít học thì ko đưa nốt má kia nó cũng tát.

          Cách thứ ba là như anh Tịt Tuốt, xúi cho dân đánh nhau rồi ngồi nhìn.

        • Tịt Tuốt says:

          Blog bị treo trong chế độ kiểm duyệt thật là oải! lọc cọc gõ vài chữ, chờ còm xuất hiện ngủ gục luôn trên bàn phím.
          Thôi TT cũng “xoắn” theo lãnh tụ đường phố SH đây!
          Chúc bạn còm một ngày mới vui vẻ! 🙄 😳

        • chinook says:

          Có hai cách ứng xử.

          Một là theo kiểu Mỹ, ai choảng mình, mình choảng lại. Kẻ nào mạnh thì thắng.

          Cách thứ hai giống trong nhà thờ dạy: ai tát mình, đưa nốt má kia cho tát. Kẻ tát có học thì sẽ hiểu mình làm thế là sai. Ít học thì ko đưa nốt má kia nó cũng tát.

          Cách thứ ba là như anh Tịt Tuốt, xúi cho dân đánh nhau rồi ngồi nhìn.
          —————————

          Còn một cách nữa Bác HM ơi . Cách này là Phật dạy là :

          “Không cảm thấy gì cả.” Hãy coi như không xảy ra. Just ignore it .

          Chúc Bác luôn vui.

          Aloha from Hawaii.

        • Hiệu Minh says:

          Chúc bác Chinook vui bên Hawaii. Các em bên đó xinh lắm. Tôi chưa được đến đó. Chân bác chắc khỏe rồi 🙂

        • chinook says:

          Bác HM chưa tới mà coi bộ rành Hawaii quá.

          Các Em bên đây tuyệt đẹp, nhứt là những Vũ công Hula (Hula Dancer )

          Xin chia sẻ với Bác và cả nhà vài em trong vũ đoàn Kane để xả Stress

        • chinook says:

          Oops,Sorr Xin làm lại

  16. Xôi Thịt says:

    Sau 2 ngày cuối tuần chẳng mấy nghỉ ngơi, mọi người thấm mệt, không còn đủ sức kêu gào, khóc và hát 🙂

  17. Hà Linh says:

    Đã là một ngày mới rồi! ” Ngày mai sẽ là một ngày khác”- câu nói của Scarlet mọi hôm anh Cua nhỉ?
    Nói như chị Minh Thu, em cũng thấy nhẹ cả người.

    • Tịt Tuốt says:

      Hy vọng “Sau cơn mưa, trời lại….bão” phải không HL??? 🙄 😆
      chúc một ngày mới…tốt lành!! 😉

      • Hiệu Minh says:

        Hà Linh vụt cho Tịt Tuốt vài cái gọng ô. Mưa mới chả bão.

        • Hà Linh says:

          Ui chời, giờ mới đủ rảnh rang ngồi xem lại cái còm này, anh Cua ơi, dân chủ đến mấy đi nữa thì em cũng đâu dám cầm ô mà vụt cho anh Tịt Tuốt, bậc em út mà. Nhưng em nghĩ mỗi người có sự lựa chọn cho mình mà anh Cua.
          Em thì anh Cua thấy đó, em cũng hèn nhát lắm, khi em đọc lời bình bên anh BS ,dù em thấy bất công nhưng đâu có dám nói gì bên đó, chỉ chạy về đây kêu sao người lớn lại có thể ứng xử vậy thôi..Và cũng chỉ nói lên quan điểm của mình chứ đâu có đủ dũng khí để nói gì/làm gì hơn…Thật sự em cũng xấu hổ!
          Em nghĩ mỗi người có sự lựa chọn của mình, nhưng dù sao cũng hãy đứng về phía lẽ phải, điều đúng đắn và công bằng với cái nhìn khách quan.

      • Việt Hồ says:

        Cụ Tịt thấy chiến sự ì xèo thì trốn biệt, hôm nào cụ phải làm cuốc phê bình và tự phê bình cho ra nhẽ.

  18. fairfaxva says:

    Hay! Bài viết đề cập rất sâu đến tâm lý con người khi phản ứng trước những biến cố nghiêm trọng trong cuộc đời. Hy vọng người dân Việt để lại hành trang đau buồn sau lưng và bước đi thanh thản, nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn sau “Bên Thắng Cuộc.”

    Cảm ơn tác giả Vương Biên Hương đã chia sẻ.

  19. Tịt Tuốt says:

    Tác giả entry VBH viết: “Nếu chưa khóc thì cần phải khóc. Nếu chưa gào thét thì nên gào thét. Nếu chưa đau đến mức đi qua khóc lóc, gào thét phải bật lên tiếng hát , thì cũng cần phải làm cả điều này…”

    Nhiều nhân sĩ, trí thức, và dân cần lao yêu nước cũng đã từng “Kêu gào, Khóc, và hát” giống như bà Vương ! Tuy nhiên cái mà họ nhận được vẫn là bức tường của “các vấn đề nhạy cảm”. Còn và còn rất nhiều những lời tâm huyết, những kêu gào, khóc và hát đã , đang và sẽ vẫn cứ lọt tõm vào cái “đêm tối của những điều cấm kỵ để bảo vệ chế độ…

    Điều kiện tiên quyết đầu tiên của sự “Kêu gào, khóc, và hát” là phải xét xem: Trong xã hội ấy, “đã cho phép” hay “chưa cho phép” hay“không bao giờ cho phép” hay “không thể nào có” sự “Kêu gào, khóc, và hát” ? ….

    Trong những xã hội tự do, dân chủ thì người dân không phải bận tâm bàn cãi đến một chuyện tưởng chừng như tự nhiên phải có là được “kêu gào, khóc, và hát”. Những điều này được bảo vệ bằng bằng hiến pháp ,bằng những lời thề trang trọng nhất của những người đại diện xứng đáng cho dân chúng, và được duy trì và phát triển với tòan bộ sức mạnh của nhân quần.

    Thế nhưng ngay tại lúc này, khi nhân loại đang bước vào thế giới phẳng, những điều tưởng chừng tự nhiên, lại chính là cái mà các Thể chế độc tài tòan trị “kiểm soát cả giấc mơ” sẽ không bao giờ cho phép xuất hiện trong cái ”xã hội họ cai trị” ! Họ sẽ bằng mọi cách giết chúng ngay từ trong “ trứng nước”, khiến cho xã hội không còn tồn tại những “Kêu gào, khóc, và hát” không theo sự chỉ đạo, hoặc cấm tồn tại những đối trong nào khác trong bất cứ lĩnh vực nào, dười bất kỳ hình thức nào đi chệch lề phải, đi ra ngòai một sự thống trị và chỉ đạo duy nhất từ chính họ!

    Bà Vương viết: “Hãy cho con một hành trang minh bạch và nhẹ nhàng để chúng có thể đi xa và cất cánh.”. Vấn đề là HOW?, làm như thế nào để con cháu không oán trách thế hệ cha anh ươn hèn! làm như thế nào để ngăn chặn những lỗi lầm không thể chuộc! Thế hệ cha anh phải “kêu gào, khóc và hát” ra sao để:

    – Đòi hỏi 1 môi trường thuận lợi hơn, dân chủ hơn để được tự do “kêu gào, khóc và hát” cho một sự minh bạch trong mọi lĩnh vực kinh tế, chính tri, xã hội.

    – Chống quy chụp chính trị trong việc dân tập trung “kêu gào, khóc và hát” cho chủ quyền biển đảo, hay trong văn hoá.

    – đòi hỏi chính quyền tạo đ/k thuận lợi cho nhân dân(bao gồm các trí thức) tư duy lành mạnh, biết nghi ngờ phán xét độc lập, chống cuồng tín trong tư duy, xoá bỏ những điều luật “lợi dụng dân chủ chống chính quyền nhân dân” mập mờ biến người dân thành “người tù dự bị” ngay trong đất nước của họ.

    – kêu gào chính quyền giới thiệu những tư tưởng “phi chính thống” cho xã hội VN bớt bị bưng bít thông tin trong chừng mực không thách thức chính quyền (ví dụ 1 số nhà sách VN bắt đầu giới thiệu nhiều công trình triết học, tư tưởng chính trị của nhiều học giả phi mác xít lê nin nít, hay việc vừa rồi chính quyền ngăn chặn việc xuất bản cuốn sách “KHÔNG THỂ CÙNG MỘT LÚC ĐI TRÊN HAI CON ĐƯỜNG”).

    -“kêu gào, khóc và hát” việc nhìn lại lịch sử, đánh giá lại những nhân vật phi mác xít trong quá khứ bị coi như những kẻ phản động như Osin HD với “Kẻ Thắng Cuộc”.

    …Vân vân và vân vân…..

    Tất cả những điều trên thế hệ cha anh đã “kêu gào, khóc và hát” đã làm tốt chưa? Chưa tốt. Nghĩa là tiếp tục phải làm tiếp, nói lại, nói cho đến khi được lắng nghe thì mới mong gởi cho thế hệ con cháu “một hành trang minh bạch và nhẹ nhàng để chúng có thể đi xa và cất cánh.”

    Viết đến đây tự nhiên muốn…hát: “chờ em, chờ đến bao giờ/Mấy thu thuyền đã xa bờ…” 🙄 😆

    • Hiệu Minh says:

      Đọc đến đây tự nhiên…muốn quật cho Tịt Tuốt một trượng. Lão thấy blog loạn ngồi cười. Hôm nay ló mặt ra, coi như chả biết gì. Tình báo Hoa Nam có khác, khôn như chấy.

      • HỒ THƠM says:

        Thấy Hang Cua “loạn cào cào” , cũng muốn nhảy vào “chửi” lão Cua phát cho “đã” nhưng thấy đông quá ,sợ bị đạp bẹp ruột , hi hi… , nay mới mon men viết bình loạn trên ABS đấy . Lần sau viết cẩn thận hè !!

  20. Lê Xuân says:

    tôi còn muốn không chỉ con chúng ta mà ngay cả chúng ta cũng phải là ” bên VN”

    • Hiệu Minh says:

      Bác Lê Xuân nói đúng. Hãy là bên VN ngay từ bây giờ. Mọi người cùng nghĩ cái chung thì sẽ đâu vào đó.

  21. Lai Tran Mai says:

    Thật đáng tiếc khi bác HM chuyển Blog sang chế độ kiểm duyệt comment vì muốn giữ sự yên bình. Tôi hầu như không bao giờ viết còm cho các trang mạng để chế độ này vì biết rằng với tính hay nói thẳng và ngược chiều của mình, đa phần các comments của tôi sẽ không được chủ trang đưa lên. Vì thế nếu sau này tôi không mấy khi comment ở đây thì mong bác HM hiểu và thông cảm.
    Chân thành cám ơn bác HM đã có nhiều bài viết hay, bổ ích đối với tôi trong thời gian qua thông qua trang mạng này

  22. KTS Trần Thanh Vân says:

    Nửa đêm thức dậy, mở cửa Hang Kua,
    thấy đề tài đã thay đổi.
    Nhẹ cả người.

    • Minh Thu says:

      Em cũng thấy nhẹ cả người
      Đã bước sang ngày mới, chúc mọi người một tuần an lành!

      • Tịt mù says:

        2 Bác dậy sớm thế 😳 Chúc hai bác ngày mới nhiều niềm vui 😆

        • Minh Thu says:

          Đã ngủ đâu mà dạy, đọc còm toét cả mắt! Cám ơn TỊt Mù!

      • Hiệu Minh says:

        Bác Vân và Minh Thu cười vui là tốt rồi. Blog hơi loạn chút nên cần có thời gian chấn chỉnh. Cảm ơn hai chị em và Tịt Mù đã bên cạnh lúc khó khăn.

    • Gloomy 1721979 says:

      Sáng chủ nhật cháu không phải đưa con đi học nên được ngủ muộn , đến giờ vội vàng đi làm nên không lướt qua mạng . Đêm về mở 2 trang ưa thích ( 3sam và HM ) thấy dân tình ồn ào quá . Định viết một còm nhưng lại thôi . Viết gì khi mọi chuyện đang trong lúc ” nước sôi , lửa bỏng ” . Đành thôi , mang nỗi buồn và lo vào giấc ngủ .
      Sáng nay dậy mở mạng thấy HM hoạt đông bình thường , chuyển đề tài . Nhẹ cả người ! Đầu tuần cả giác đó thật dễ chịu cô nhỉ ? Chúc cô và các còm sỹ một tuần sức khoẻ , làm việc hiệu quả và vui vẻ . Mong trời ấm dần để bà con nông dân gieo mạ kịp thời vụ !

      • Hiệu Minh says:

        Có vấn đề gì lớn đâu. Mọi việc đâu vào đó mà.

        Dạo này cũng nhiều người đọc nên tình hình phức tạp, khó kiểm soát. Blog nào cũng vậy thôi. Quechoa đóng còm có lý do của anh ấy.

        Bài này đến rất đúng lúc vì BTC vừa ra tập 2. Chả hiểu tác giả có đọc hay có ý liên quan gì không. Hy vọng chị ấy recom thì sẽ hiểu hơn.

  23. Sông Hàn says:

    Hớ hớ tem rồi xoắn!!

%d bloggers like this: