Huy Đức: Cha tôi

Lễ mừng thọ người cha của Huy Đức. Ảnh: Gia đình HD.

Lễ mừng thọ người cha của Huy Đức. Ảnh: Gia đình HD.

Anh em chúng tôi tổ chức lễ mừng thọ bách niên cha (ông Trương Dưỡng) mà rất vui vì còn được đón mừng hai bậc cao niên khác trong gia đình, chú Trương Huy Thắng, em trai thứ 5 của cha tôi,năm nay 90 tuổi; cô Trương Thị Vân, em gái thứ 11 của cha tôi, năm nay 84 tuổi.

Dẫu rằng ngày nay, người thọ bảy mươi, tám mươi, không còn hiếm nữa, nhưng bách niên giai lão như cha tôi và thượng thọ như cô chú tôi vẫn là một ân huệ, một món quà vô giá của trời tổ tiên, trời đất.

Cha tôi sinh năm 1913 tại Hà Tĩnh. Ông bà nội sinh hạ 11 người con nhưng chỉ nuôi được 7. Một người chú nữa hy sinh năm 1954 ở vùng biên Thanh Hóa – Lào. Tháng 8-1945, cha tôi – một người lính của “quan hai” Phan Tử Lăng – tham gia cướp chính quyền ở Huế. Trong chiến dịch Hạ Lào và chiến dịch Hà – Nam – Ninh, ông đã là đại đội trưởng, nhưng năm 1952, sau khi bị thương nặng, ông xuất ngũ.

Năm 1946, cha tôi đóng quân ở xã Phù Việt, ở đó ông yêu một người con gái xinh đẹp con địa chủ tên là Bùi Thị Tám nhưng họ không đến được với nhau. Bà Bùi Thị Tám giới thiệu một người bạn của bà cho cha tôi, người về sau trở thành mẹ tôi. Mẹ tôi cũng tên là Tám – NguyễnThị Tám.

Cha tôi chưa bao giờ thốt ra những lời yêu thương, chúng tôi đọc được những điều đó trong toàn bộ cuộc đời ông. Chúng tôi cũng rất vụng về khi sử dụng ngôn từ để bày tỏ tình yêu và sự kính trọng đối với song thân.

Di sản mà cha mẹ tôi để lại không phải là công danh, tiền bạc mà là sự hy sinh. Sau khi buông súng cha tôi dồn hết thời gian cho gia đình. Năm 1960 ông được đưa đi “xây dựng nông trường quốc doanh”. Đơn vị mà ông đứng đầu được vinh danh là “Tổ lao động xã hội chủ nghĩa”. Cá nhân ông ba năm liền được tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn miền Bắc. Ông được bồi dưỡng điển hình, được điều ra Bộ Nông trường, nhưng đã từ chối con đường công danh, chọn ở lại quê nuôi 7 anh em chúng tôi ăn học.

Trong chiến tranh, nhà tôi ở cạnh ngã ba Khe Giao và ở cách không xa ngã ba Đồng Lộc. Tuổi thơ của chúng tôi lớn lên bên cạnh hố bom, mắt thấy những đoàn xe chuyển quân, những chiếc máy bay Mỹ bổ nhào; tai nghe tiếng bom rít và từng tràng đạn pháo phòng không bắn trả.

Cha tôi bao giờ cũng là ngườixuống hầm sau cùng. Giáng sinh năm 1972, chúng tôi được thông báo, nếu nghe ba phát pháo thì phải ra hầm ngay vì đó là tín hiệu báo động có B-52. Suốt tuần đó, chúng tôi chạy lên, chạy xuống hàng chục lần nhưng B-52 chỉ ném xuống Hải Phòng, Hà Nội… Đêm ấy, khi nghe tiếng pháo hiệu, cha tôi nói: “Thôi các con cứ ngủ yên, chắc nó không đánh vùng ta đâu”. Cha tôi sai nhưng điều đó đã cứu chúng tôi.

Ngay khi cha tôi vừa dứt lời, đất dưới chân giường rung chuyển, đêm bị xé ra bởi một bức tường âm thanh, tiếng bom tiếp nối tiếp tiếng bom, chát chúa. B-52 đánh ngay vào chỗ chúng tôi – đội Một, nông trường Thạch Ngọc.

Chiếc giường mà ba cha con tôi nằm được đặt thấp hơn mặt đất. Trên trần nhà được che chắn bởi những thanh gỗ chắc chắn. Không có quả bom nào rơi trúng nhà, nhưng khi mặt trời lên, chúng tôi nhìn thấy những tảng đá to nằm trên trần ngay chỗ giường chúng tôi nằm; tường đất bị sập, thủng; không có chiếc cột nhà nào là không bị mảnh bom xé toạc. Nếu chúng tôi đứng dậy chạy ra hầm thì có thể đã bị xé ra như những chiếc cột nhà.

Ngay khi vừa dứt tiếng bom, trong khi cha tôi “điểm danh” vợ, con, anh tôi chạy tới những gia đình đang bị bom vùi. Đêm ấy xóm tôi mất 6 người, trong đó, nhà chú Thận mất ba, ba đứa con còn lại của chú Thận từ đó mồ côi cả cha lẫn mẹ. Cha tôi đưa ba chị em về ở trong nhà.

Tôi chưa bao giờ thấy cha tôi đi ngủ trước. Mỗi sáng, khi ông đánh thức chúng tôi, cơm sáng và phần cơm gói mang đến trường cho buổi trưa đã được ông chuẩn bị. Mấy anh em tôi mỗi đứa học một trường, nhà xa, thường phải đi bộ từ 5 giờ sáng. Mùa Đông giờ ấy hãy còn rất rét và tối, cha tôi thường cùng chị tôi – học cách nhà 10 km – đi bộ cho tới khi mặt trời lên, có đông người ra đường, ông mới quay trở về.

Năm 1973, cha tôi về hưu -khi đó em gái út của chúng tôi chỉ mới lên ba, các anh của tôi, người thì đang chiến đấu ở miền Nam, người thì đi học xa – thay vì nghỉ ngơi, ông lại bắt đầu một công việc khác, lần này không phải để “xây dựng chủ nghĩa xã hội” mà dựng cho anh em chúng tôi một căn nhà.

Căn nhà gỗ nhỏ của chúng tôi được nhiều người trầm trồ. Ông bắt đầu giúp hàng xóm làm nhà rồi không lâu sau trở thành một chủ thầu. Nhiều ngôi nhà như thế đã được ông dựng lên ở trong vùng.

Năm 1988, cha mẹ tôi chuyển vào Sài Gòn, nơi 4 anh em tôi, định cư. Tại đây, hai người gặp lại người bạn thời thanh niên, bà Bùi Thị Tám. Con trai bà Tám – Bùi Đức Thịnh – là bạn ở Sài Gòn của tôi nhưng mãi về sau này chúng tôi mới hay cha mẹ mình đã từng có một mối tình như vậy. Trong suốt hơn hai thập niên qua, gần như mỗi tuần, cha tôi lại đạp xe, cả đi lẫn về, 10 cây số, để thăm bà Tám.

Sống bách niên để chứng kiến con cháu sum vầy chắc chắn là hạnh phúc nhưng đồng thời cũng phải lần lượt chứng kiến bạn bè của mình bỏ mình. Mẹ tôi mất đã gần ba năm. Và, cách đây vừa đúng 50 ngày khi nhận được tin bà Bùi Thị Tám bệnh nặng, tôi chạy tới khi bà đang ở trong tình trạng hấp hối. Tôi bước ra ngoài gọi điện thoại cho em tôi. 15 phút sau cha tôi tới. Ông kéo ghế ngồi bên cạnh, cầm tay bà, không nói gì, chỉ 10 phút sau Bà Bùi Thị Tám mất.

Giờ đây, mỗi sáng cha tôi vẫn dậy sớm, tập thể dục, đi vài đường quyền rồi đạp xe năm, bảy ki lô mét thăm những người trong tổ hưu, trong hội người cao tuổi, những người gần như chỉ bằng tuổi con mình. Họ cùng làm thơ và đọc cho nhau nghe.

Tối nay, trong tiệc mừng bách niên cha tôi, có một phụ nữ trong tổ hưu lên đọc thơ “cách mạng”. Chúng tôi hỏi cha có phát biểu hoặc đọc thơ không, ông bảo: “Thôi, những điều tao nói tụi bây không thích”. Cha tôi vẫn sống với nhiều ký ức. Cho dù ông không muốn làm phiền thế hệ con cái mình, chúng tôi hiểu, trong ông, đó là những điều rất đẹp.

Huy Đức 1-9-2013.

18 Responses to Huy Đức: Cha tôi

  1. HAICON says:

    “Cha tôi chưa bao giờ thốt ra những lời yêu thương, chúng tôi đọc được những điều đó trong toàn bộ cuộc đời ông. Chúng tôi cũng rất vụng về khi sử dụng ngôn từ để bày tỏ tình yêu và sự kính trọng đối với song thân. Di sản mà cha mẹ tôi để lại không phải là công danh, tiền bạc mà là sự hy sinh. Sau khi buông súng cha tôi dồn hết thời gian cho gia đình. Năm 1960 ông được đưa đi “xây dựng nông trường quốc doanh”. Đơn vị mà ông đứng đầu được vinh danh là “Tổ lao động xã hội chủ nghĩa”. Cá nhân ông ba năm liền được tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn miền Bắc. Ông được bồi dưỡng điển hình, được điều ra Bộ Nông trường, nhưng đã từ chối con đường công danh, chọn ở lại quê nuôi 7 anh em chúng tôi ăn học”.Cám ơn nhà báo Huy Đức và HM đã nói hộ chúng tôi những kỷ niệm đẹp và hồi ức đầy cảm động về người cha, người mẹ của chúng ta đã hy sinh cả tuổi thanh xuân cho đất nước và vất vả hết mình cho hạnh phúc của mỗi chúng ta. Tuy tôi không được may mắn có người cha thọ và khỏe mạnh như nhà báo Huy Đức, nhưng tôi sẽ luôn cùng anh cầu chúc cho sức khỏe và sự an lành đến với cụ, cầu chúc cho nhà báo Huy Đức và HM luôn mãi “chân cứng, đá mềm” và xứng đáng với sự tin yêu của song thân và mọi người!!!

  2. Chợ trời, thật giả, đâu công lý? says:

    – Trước khi chép đoạn này, xin phép “Cua Times- Crabe times” cho ghé để nói lời chúc thương thọ vơi người cha của OShin-HĐ, cha tui đã mất, trong những ngày cuối đời trước khi qua đời, vốn là người của cục tình báo quân đội ( nay là TC2), ông đã giữ sự im lặng và đôi mắt thật buồn, để nhìn cuộc đời “ngược xuôi, đảo điên, đen bạc”…đoạn trích sau cũng là lời kêu gọi “hãy post để thông tin chuyện này” của bloger Mai thanh Hải, một người có rất nhiểu bài viết “102- có một không hai” về TS và người chiến sĩ TS…xin một lần nữa cảm ơn HM,

    “Bộ đội Trường sa quê Hưng yên bị chính quyền cướp đất ?
    Quan chức Hưng yên cướp đất của gia đình chiến sỹ Trường sa !
    MẶN CHÁT TRƯỜNG SA.

    – Sáng ngồi phòng Trực ban, tình cờ gặp một anh bộ đội Hải quân đến gửi Đơn khiếu nại.Lâu rồi mới nhìn thấy một người lính trở về từ đảo, anh mặc nguyên quân phục hải quân, đội cả mũ bảo hiểm gắn quân hiệu, tay phải cầm tập hồ sơ, tay trái cầm túi bánh trung thu đỏ chói…Anh ấy sinh năm 1975, đi bộ đội đã 20 năm rồi, chục năm biên chế ở Lữ đoàn 146 (Vùng 4 Hải quân), tăng bo qua các đảo của Trường Sa đầy sóng gió thiêng liêng nhưng giờ vẫn chỉ đeo quân hàm Trung úy QNCN.

    Trông anh già hơn cái tuổi 39, dáng gầy sạm, đen nhẻm nhưng rắn rỏi, đuôi mắt rạn vết chân chim như bị muối biển ăn mòn nhưng rất hay cười…Anh chào tôi rất chính quy, nói năng nhỏ nhẹ có phần quá khiêm nhường, rụt rè đúng kiểu người ở biển lâu không về đất liền nên ngại đông người, né va chạm xô bồ…Anh kể chuyện mà buồn lắm, rằng anh đi lính ở đảo lâu ngày, mải mê với sóng với gió, với canh trời giữ biển mà không giữ được nhà, canh được gia đình yên ổn ở quê hương.Ở xa khơi ngoài kia, những người lính cứ vật lộn với biển, với cuồng phong, với khắc nghiệt của thiên nhiên và âm mưu thù địch… nhưng tại làng, tại xóm, tại gia đình thì lại bất ổn, biến thiên muôn sự.
    Quê anh ở một xóm nghèo của đồng bằng sông Hồng, thuộc huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên, bao đời nay người ta vẫn mưu sinh nhọc nhằn bán mặt cho đất, bán lưng cho giời.Thế rồi anh đi lính, ra tận Trường Sa, xa lắm, ở nhà mẹ già, vợ dại, con thơ còm cõi nuôi nhau… chờ ngày con, chồng, cha họ trở về!.Thế rồi vài năm sau anh đi xa, ở nhà có cái ao bèo nhỏ chưa đầy 200m2 từ đời ông bà, tổ tiên để lại lâu lắm rồi.Bấy lâu cái ao cũng chẳng để làm gì, có ít rau muống, mấy vạt bèo tây, dăm ba con cá còi lặn ngụp… vậy mà đùng một cái, chính quyền xã thu hồi về làm đất của chung.Chẳng cần lý do chính đáng, xã tự làm cái giấy thu hồi là thu thôi, gia đình toàn phụ nữ, người già, trẻ em chẳng biết bấu víu vào đâu, lại gọi anh về.Dù đơn vị cũng đã có giấy giới thiệu anh là bộ đội ở Trường Sa nhưng người ta vẫn phớt lờ mọi việc, cố ép bằng được cái ao nhà anh về làm ao làng, ao xã…
    Cực chẳng đã, anh xin nghỉ phép về, vác đơn thư đi kiện, mồ hôi cứ mướt mải, người xe nháo nhào cả lên, các cơ quan công quyền thì vẫn hành chính…Anh mệt mỏi lại nhớ ngoài kia, ở đó anh hay đọc tấm biển khẩu hiệu mỗi sáng thức dậy: “Đảo là nhà, biển cả là quê hương”…Anh đi lính Trường Sa, lấy biển cả là nhà, đảo là quê hương thế mà ở quê nhà xa xôi kia, người ta bạc ác, tệ hại với gia đình, vợ con anh, liệu anh có yên tâm, vững vàng và sẵn sàng để chết cho Tổ quốc hay không???.
    Nghĩ mà buồn, còn bao nhiêu những người lính như anh, chấp nhận gian khổ, hy sinh cho quê hương, dân tộc này mà hậu phương ở nhà không được bảo toàn, chăm lo trọn vẹn!.Cay đắng làm sao.Chia tay chúng tôi, anh cứ rụt dè, luống cuống đưa túi bánh cho chị bạn cùng cơ quan rồi nói: “Em ở đảo về, chẳng có gì, có cái bánh trung thu gửi cho các cháu. Chị nhận cho em vui!”.Chị bạn không dám nhận, khẳng khái trả lời: “Em không nhận đâu, anh cầm về cho các cháu, bọn em chưa giúp gì được cho anh, có gì mà nhận quà chứ. Anh ở đảo về thế này là vất vả lắm rồi. Bọn em sẽ cố gắng giúp anh hết khả năng, anh về với gia đình đi!”..Anh lại cầm chồng đơn và túi bánh ra cửa, không quên bắt tay chào và cười rất đỗi hiền hậu.Nhưng đâu đó, váng vất trong ánh mắt người lính đảo ấy vẫn là một nỗi buồn trĩu nặng, sâu thẳm và bão bùng hơn cả sóng biển Trường Sa kia!
    Mặn chát lắm!..

    ——————-*
    Mọi thông tin về vụ việc, xin liên hệ tìm hiểu: Trung úy Đỗ Văn Chung (Lữ đoàn 146, Vùng 4, Hải quân), Tel: 0977605506.
    Hiện Trung úy Chung đang nghỉ phép tại quê nhà: xã Ngọc Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên và gia đình Chung có 4 người là Liệt sĩ, trong đó có bố Chung
    (Blog Mai thanh Hài.)
    ——————–
    Tks again !

    • honda says:

      Nếu bảo kẻ thù xâm lược thông qua bọn tham quan vô lại đang ngấm ngầm đánh vào hậu phương của người lính canh giữ biển Đông thì cũng không sai!

  3. Phantri says:

    Hỏi thăm Anh Huy Đức thế Anh với Ông Phan Tử Ty : Trước đây là Hải quân chuyển ngành lái tàu cho FAO ( tổ chức Lương nông Quốc tế ) cư ngụ ở Miền Nam trước 75 sau này đi nước ngoài tầm năm 80-82 là bà con thế nào vậy ?

  4. Đăng Quang ( A) says:

    Chúc mừng Cụ Trương Dưỡng,Nhà báo Huy Đức và đại gia tộc!Thật hiếm có bậc sinh thành được trọn vẹn mọi bề,từ:tuổi thọ,đức hi sinh,sự minh tường…như thân phụ của anh!
    Nhân thể,mình cũng hơi thắc mắc chút,vì chữ trên phông,phía sau của của mọi người,lại ghi là
    (sinh năm 1918)?

  5. tantruonghung says:

    Đọc entry này có 2 cái mừng. Trước hết mừng HĐ có người cha sống mạnh khỏe trăm tuổi. Cụ còn rất minh mẫn, sống hoài niệm với quá khứ của mình và tôn trọng chính kiến của con cháu.
    Mừng thứ hai là HĐ sau chuyến đi dài trở về mạnh khỏe, bình an. Lần đầu tiên thấy hình ảnh của HĐ sau khi ở Mỹ về.
    Chúc Cụ trường thọ. Mọi người mong nhận được nhiều bài viết mới của HĐ.

  6. Ballet Nguyen says:

    Một bài viết thật là âu yếm, trìu mến mừng thọ cha. Người cha nào cũng sẽ vô cùng hạnh phúc khi có một người con như anh Huy Đức. Xin kính chúc cha anh và hai cụ em mạnh khỏe! Cảm ơn chủ hang Cua đã post bài!

  7. […] Huy Đức: Cha tôi (Hiệu […]

  8. Dove says:

    Bí quyết sống lâu: Ở Hà Tĩnh đến 75 tuổi, Pháp bắn bị thương
    và hút chết vì bị Mỹ ném bom B52.

    Đó là ba bí quyết mà các nhà lão khoa chưa từng biết đến.

    Kính chúc cụ Tiến mạnh khỏe an khang.

  9. Hoài Minh says:

    Chúc mừng thượng thọ thân phụ Ôsin

  10. levinhhuy says:

    Tôi có cái tật không bỏ được là hay câu mâu về cách dùng từ, xin anh Hiệu Minh và anh Huy Đức thứ lỗi cho 🙂
    Là về mấy chữ “bách niên giai lão” (百年佳老)ở dòng thứ 6 ấy mà (… nhưng bách niên giai lão như cha tôi…), tôi e là anh Huy Đức dùng từ không chuẩn. Chữ “giai” ở đây có nghĩa là “cùng nhau”; “bách niên giai lão” là cùng nhau sống đến trăm năm. Thành ngữ này thường được dùng để chúc các cặp uyên ương trong dịp mừng họ thành đôi, nhưng mang vào để chúc tụng riêng cho một cụ ông trăm tuổi thì nó tréo ngoe, thiết nghĩ, nên lược bỏ hai chữ “giai lão” đi cho thuận tai người nghe hơn ạ!

    • Khánh Châu says:

      Trước hết xin qua Cua Times chúc mừng Cụ, anh Huy Đức và gia đình nhân dịp vui mừng này!

      Sau xin phép còm đôi lời ăn theo ý kiến bác levinhhuy, vì tôi cũng có cái tính xấu giông giống, tuy không uyên bác như bác ấy. Nước mình từ ngày ‘kiêng cái ăn nước” cố gắng nói tiếng ta mà né tránh các chữ gọi là chữ Nho, trong khi tiếng ta và tiếng bên Tàu dù muốn dù không cũng có rất nhiều sự “chồng lấn”, thì đâm ra có nhiều thứ loạc choạc. Vậy nên theo thói quen, khi muốn nói trịnh trọng một tý, quay lại dùng từ Hán-Việt, tức là chữ Nho, thì dễ sai, nếu chỉ hiểu lơ mơ, hoặc hiểu sai hẳn. Vậy ai tò mò, muốn dùng chữ Nho cho sát, có lẽ nên tìm đọc ít nhất là cuốn Tam Thiên Tự, có trên mạng, “gúc-gồ” là ra. Dùng thành ngữ kiểu “bách niên giai lão” thì khó hơn, nhưng nếu hiểu từng từ rồi thì đương nhiên khó sai hơn. Bà con miền nam, nhất là những người đã đi ra nước ngoài mấy chục năm, vẫn còn thừa kế từ vựng tiếng Việt trước 1954 ở vùng của các chính quyền trước đây, thì dùng chữ chữ Nho nhiều hơn, sát nghĩa gốc hơn…

  11. levinhhuy says:

    Một phác họa tuy bình dị nhưng tự hào về người cha, xin chúc thượng thọ bách tuế của cụ ông, và cảm ơn cụ vì cụ đã sinh ra cho đời một Ôsin tiết nghĩa!

  12. KTS Trần Thanh Vân says:

    Nhờ Huy Đức chuyển lời chúc thân phụ mạnh khỏe.
    Cụ hơn cha tôi 2 tuổi.
    Cha tôi mất cách đây 11 năm. Cụ bây giờ vẫn có thể đi xe đạp và tập luyện mỗi sáng được. Thật đáng quý.

    Nhân vào Hang Kua gặp nhau để nói lời hay ý đẹp vào ngày đẹp trời, tôi cũng xin nhận lời nhắn của HĐ qua ĐHT, rằng do Lão Bà Bà tôi già cả, lẩm cẩm, khó tính, nên hiểu nhầm HĐ đó.
    Thì cứ cho là vậy. Xí xóa nhé

    Và luôn thể cũng thông báo luôn: Tôi và ĐHT đang có những kế hoạch tầy Trời.
    Tôi không mời. Không viết lách, không quảng cáo
    Xin hãy tìm hiểu.
    Nếu thật sự thấy thích thú thì hãy theo chúng tôi

  13. CỐT THÉP says:

    Giờ đây, mỗi sáng cha tôi vẫn dậy sớm, tập thể dục, đi vài đường quyền rồi đạp xe năm, bảy ki lô mét thăm những người trong tổ hưu, trong hội người cao tuổi, những người gần như chỉ bằng tuổi con mình. Họ cùng làm thơ và đọc cho nhau nghe.
    —————————————————————————————————————–
    Hơn trăm tuổi mà được như thế thì đúng là ÔNG TIÊN.
    Vô cùng ngưỡng mộ cụ.
    Chúc cụ sẽ là người sống lâu nhất thế giới.

  14. HT says:

    Hổ phụ sinh hổ tử.

  15. mười tạ says:

    Kính chúc thọ thân phụ nhà báo Huy Đức!

%d bloggers like this: