Pháp quyền vs Pháp trị

the rule of law

Pháp trị

Trong một thế giới hoàn hảo, mỗi người cần tôn trọng luật pháp của mỗi quốc gia. Trong khi phần đông dân chúng tuân thủ luật pháp thì cũng không ít người thường vi phạm và đôi lúc vì mục đích xấu.

Khi thực thi luật pháp thì có sự khác biệt và đôi khi là rất lớn. Vì thế có hai khái niệm “Rule of Law – Pháp quyền” vs “Rule by Law – Pháp trị”.

“Rule of Law – Pháp quyền” chỉ sự thượng tôn pháp luật, trong đó mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không ai được ngồi xổm trên pháp luật. Mọi hoạt động trong xã hội đều phải tuân thủ pháp luật, lấy pháp luật làm nền tảng.

“Rule by law – Pháp trị” là dùng pháp luật để quản lý xã hội, chủ yếu với hàm ý phục vụ lợi ích của tầng lớp cai trị.

Nếu ai cũng bình đẳng trước pháp luật thì Pháp quyền và Pháp trị như nhau. Tuy nhiên, pháp luật dù được áp dụng để quản lý xã hội (Pháp trị), nhưng vẫn có thể bị bẻ cong hoặc áp dụng một cách có chọn lọc, tùy tiện, phục vụ lợi ích của chính quyền hay một cá nhân “ngồi lên đầu thiên hạ” được gọi là “Rule of Man – Luật của vua”.

“Rule by Law” không đồng nghĩa với hay tự động dẫn tới “Rule of Law”. Thể chế “Rule by Law – Pháp trị” có thiên hướng quyền lực bị lạm dụng trong khi Rule of Law là nền tảng của văn minh và dân chủ “Mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng” – bình đẳng về cơ hội cũng như bình đẳng trước pháp luật.

Xem các phiên xử án người ta có thể nhận ra đâu là Pháp quyền và đâu là Pháp trị.

Muốn hội nhập thì quốc gia cần Pháp quyền để dân chúng quen với “sống và làm việc theo pháp luật”, một giá trị chung của nhân loại, tòa án độc lập, kết luận điều tra không bị bóp méo và giới luật sư được quyền hành nghề theo đúng nghĩa.

Luật sư ở thế kỷ 21 không được đào tạo bài bản, không được tôi luyện trong môi trường Pháp quyền, không thạo tiếng Anh, nếu xảy các vụ kiện tụng xuyên quốc gia thì mong chi sự công bằng của tòa án quốc tế.

HM, 10-9-2020

45 Responses to Pháp quyền vs Pháp trị

  1. Canada Dry says:

    Bài học nhìn về từ ĐỒNG TÂM …

    https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-54067917

  2. TranVan says:

    Ngay sau 75, trường Đại học luật khoa SG đã bị bức tử.

    Rốt cuộc để hội nhập với thế giới đành phải đào tạo trở lại ngành này.

    Làm mầu thôi, diễn tuồng góp vui ?

    Tb: LS nào cãi hăng là bị nạn, phải đổi nghề hay bị trục xuất sang mấy nước tư bản.

    • TranVan says:

      Ngay tại tòa án luật sư còn bị AN xô đẩy, dùng bạo lực cản trở thì đúng là …..hết thuốc chữa.

      Luật sư đoàn không lên tiếng vì sợ hãi, muốn bao che cho những hành động côn đồ, hay vì lý do nào khác ?

      • TranVan says:

        Ba luật sư đã bị “xốc nách” đưa ra khỏi cổng tòa án. Hai đã bị xô xuống cầu thang.

        Và đã bị theo đuôi bám theo trên đường ra về.

        Không hiểu tại sao những chuyện đó lại có thể xảy ra ? Làm lu mờ hình ảnh đẹp của Vn.

        • Trungle118 says:

          có đẹp đâu mà lu mờ hả Bác.
          nếu nó đẹp đã không có thủ thiêm, đồng tâm, lộc hưng ….

        • TranVan says:

          Đó là những vết đen mang lại lợi ích cho một nhóm nhỏ (quan tham, người trung gian, nhà đầu tư,…).

          Chính sách của nhà nước có kẽ hở dẫn đến tình trạng đó. Phải kể thêm những công trình loại cổng chào, BOT bẩn, hay những đề án bịa ra làm để thu lợi bất chính, lỗ nhà nước gánh chịu, những loại “cú đấm khủng”.

          Thế đấy nhưng Vn vẫn còn những nét đẹp :
          – Khung cảnh (thiên nhiên) đẹp : bờ biển, ruộng đồng, hang động, thác nước, đồi núi chập chùng ven sông
          – Nhiều di tích lịch sử (chùa, đền, miếu, nhà thờ, những kiến trúc thời Pháp thuộc, ….)
          – Nhiều thành phố hiện còn giữ lại được chút ít hương xưa(phố cổ HN, Huế, Hội An, Đà lạt, Chợ Lớn, …)
          – Ẩm thực
          – Những tà áo dài, ….
          – ….

          Vài con gà đẻ trứng vàng đang bị mổ bụng (Vũng tầu, Đà lạt, HN, NhaTrang,…).

          Du khách họ không đến Vn để xem những cao ốc chung cư hay siêu thị. Đừng bắt chước Dubai !

        • TranVan says:

          Tôi thích nhất là những quán cóc trên hè đường hay những hàng rong muôn dạng. Một trong những đặc thù của Vn.

          Tập trung lại trong một khu kiểu Thái hay Sing làm mất đi tính tình cờ ngẫu nhiên.

        • TranVan says:

          Kỳ vừa qua tôi thấy họ dự định xây mới ngay bên cạnh Hồ Gươm.

          KS và siêu thị.

          Không thấy ai phản đối công trình này.

        • chinook says:

          Xin thêm vô danh sách của Bác TranVan :

          Tánh hiếu khách, đôn hậu, chung thủy của người Việt.

          Dù đã và đương bị xoi mòn nhưng vẫn còn được thấy và cảm nhận.

        • TranVan says:

          Về Vn mà tình cờ gắp được bà bán cơm rượu. Gánh hàng rong thôi mà tôi như trúng số…..độc đắc.

          Biết khách như Từ thức bà bán hàng cho thêm nước cay giấu kỹ phía dưới. Tôi ….nếm liền tù tì 5 chén mà cũng còn muốn ăn thêm.

          Món này tôi biết và thỉnh thoảng vẫn làm khi mua được men loại nhỏ. Tôi thường nấu kiểu miền Bắc chứ không nấu theo kiểu cơm rượu của miền Nam.
          ….

        • TranVan says:

          Xin cám ơn Cụ Chinook đã điền thêm.

          Tôi khù khờ vậy mà rất ít lần bị lừa khi đi du lịch.

          Có lần xe hỏng dọc đường nơi xứ Maroc. Có người bản xứ đề nghị cứ để xe ở đó anh ta sẽ cho người đến kéo xe về chỗ sửa.

          Anh bạn chủ xe hơi ngại tôi khuyên đằng nào xe cũng không chạy được nữa nên chấp nhận đi theo vị cứu tinh.

          Rốt cuộc cả bọn đã được trọ một đêm, ăn uống, và không phải trả tiền sửa xe.

          Nước nào trên thế giới cũng có người nọ người kia ?

        • chinook says:

          Cùng với những công trình kiến trúc của Pháp, có lẽ cũng nên thêm dịch vụ khách sạn và ăn uống người Pháp để lại.

          Những người phục vụ thuở đó rất chuyên nghiệp. Họ được đào tạo kỹ và đãi ngộ tương đối tốt .(tôi đoán chừng thế ) , nên họ gắn bó với công việc lâu dài.

          Đâu cũng có người tốt người xấu , nhưng có những sắc dân hiếu khách, chung thủy nổi trội hơn.

        • TranVan says:

          Lần đi thăm thành phố Chicago, hai vợ chồng tôi đương đứng phân vân bên ngoài một trạm xe điện, không biết nên vào ở cổng bên này đường hay bên kia đường thì có người đến đề nghị giúp đỡ. Cô ta tưởng chúng tôi không có vé. Trạm xe đó đặc biệt chỉ dành cho người đã có sẵn vé. Cô Lục Văn Tiên này đã đưa cho mượn thẻ để mở cửa vào.

        • chinook says:

          Hiếu khách, hay giúp đỡ , kể cả người lạ

          Phước, đức,’ người ăn thì còn, con ăn thì hết’ chi phối triết lí và hành động của người Việt

        • TranVan says:

          Theo tôi đây là lúc người có quyền cao nhất nên vào cuộc.

          Hình ảnh của Vn trên thế giới còn quan trọng hơn vài ông bị đốt lò.

          Ngoài ra lịch sử có thể gán cho ông là người chịu trách nhiệm gián tiếp hay trực tiếp về vụ ĐT.

          4 người chết vì một mảnh đất là đã quá nhiều. Đừng đem kịch bản “đổ săng liên tục” và vi-đê-ô ép cung ra như chứng cớ để kết án.

          Đất quốc phòng nói là lấy để làm sân bay, đã không làm thì nên trả lại dân. Đừng lấy thêm. Muốn lấy thêm thành thử mới nẩy sinh ra tranh chấp.

          Tranh chấp chưa ngã ngũ mà đêm hôm dùng vũ lực giết người thì khó có thể đưa ra giấy tờ cho phép làm chuyện đó.

          Hình ảnh Vn và lòng dân đang chờ một quyết định khó. Khó nhưng vẫn nên có !

        • Tayho says:

          Cụ khờ dại lắm, tôi chả tin điều cụ mong muốn sẽ sảy ra!
          Vấn đề này để cụ cá sấu lên tiếng,

        • TranVan says:

          Tôi ngây thơ nên mới hy vọng gộp cả vụ án Bưu Điện này vào với vụ ĐT : quá liều ngụy tạo chứng cớ, ép cung, không nới đủ rộng vòng điều tra, sáng kiến lạ đời dùng vi-đê-ô thu hình theo bài bản của điều tra viên, không cho ls tiếp cận đủ hồ sơ, dùng bạo lực với ls, gian dối không cho gia đình của bị can tham dự, …

          Người đứng đầu ngành tư pháp bị vào lò. Hủy hết những gì đã quyết trong hai vụ án này. Chấn chỉnh lại ngành từ trên xuống dưới.

          Một quyết định táo bạo. Lịch sử sẽ ghi tên. Dân sẽ hoan hô như trong một ngày thật vui !

        • TranVan says:

          Chị Ngà Voi chê nơi đây nên đã đăng ý kiến của mình nơi khác.

          Bài của chị đăng ngày 11/9/2020 đã ngắn gọn trong tựa đề : “xxx mẹ tòa!”.

          xxx tôi chế biến thay vào, để nhẹ bớt tên tựa.

        • TranVan says:

          Muốn đọc ba chữ xxx cho đúng quý vị chỉ cần nhớ là Ngà Voi nói giọng Bắc.

        • TranVan says:

          Khi trở lại dùng giọng miền Nam thì tựa đề trở thành
          “XX ….tía tòa ! “.

          Khó đọc cho được đúng nếu chỉ loanh quanh sống ở miền Bắc ?

        • TranVan says:

          Hy vọng mỏng manh giống như hy vọng trúng số độcđắc.

          Chỉ khác nhau mỗi một điểm : nơi đây tôi đã không mua được vé số. Nhà cái đã giữ lại toàn bộ vé, không bán vì kỳ này vừa đặc biệt vừa đặc thù, chưa bao giờ có trên thế giới.

  3. Mike says:

    Tôi chưa tra khảo. Nằm trên giường chém phát coi sao.

    Như tôi hiểu thì Rule of Law là Luật Pháp. Thường được viết ngắn bằng một chữ Law.

    Pháp quyền hay pháp trị nghĩa gần như nhau. Như XHCN với CNXH thôi. Cả hai đều hàm ý pháp luật là tối thượng.

    Không phải dùng pháp luật như một công cụ để cai trị thì gọi là pháp trị. Mà là luật pháp phải trị được mọi người. Chứ ko thì ông thích ông đẻ ra cái luật bắt mọi người phải theo cũng được gọi là pháp trị à.

    • HoangPhuong says:

      Chào bác Mike.
      Hai khái niệm này hiện cũng đang còn tranh cải. Nhưng quan điểm tôi tóm dưới đây đang có vẻ thắng thế:
      -Pháp quyền: quyền của cá nhân, tổ chức, thiết chế quản lý xã hội được luật hóa.
      -Pháp trị: biện pháp cai tri của một thể chế (thường là độc đoán) được luật hóa.

      Chỉ cần so sánh các phiên tòa sẽ rõ…

    • Mike says:

      Hihi, nằm giường chém không ăn rồi.

      Ok, giờ nói có tra khảo. Tiếng Anh thì Rule of Law và Rule by Law anh Cua giải thích đúng.

      Rule By Law đúng là dùng luật để cai trị, bất kể đó là luật kiểu gì. Dịch ra Pháp trị có cái gì không ổn., Pháp trị là khái niệm mới có từ khi chuyển bỏ chế độ phong kiến. Trong khi dùng luật để cai trị thì đã có từ thời thượng cỗ. Những bộ tộc cũng đã có luật, đừng nói chi tới thời vua chúa. Người ta không dùng chữ Pháp trị trong thời phong kiến.

      • HoangPhuong says:

        Chào bác Mike.
        Tôi không biết tiếng Trung nên không dùng nó để minh chứng, nhưng pháp trị là từ đã được dùng từ thời Chiến Quốc ở Trung Hoa. Có một nhóm “học sỹ” được xếp vào phái pháp trị, điển hình là Hàn Phi Tử thời Tần Thủy Hoàng…

        • Hugoluu says:

          Từ thời thượng cổ đến giờ có hai trương phái cai trị ,đức trị và pháp trị.
          Ngày nay đặc biệt là Mỹ và Phương Tây hoàn toàn dùng pháp trị.

        • Mike says:

          Tôi thử dùng google translate để dịch từ “Pháp Trị” sang tiếng Anh. Google dịch nó thành “Phap Tri”, cứ lặt dấu vứt đi là thành ra dịch, “phẻ”.

          Cái khó là nhà nước ta cái gì cũng nói có. Cái gì cũng giải thích hợp với hoàn cảnh, nên khó học quá.

          Ví dụ, Dân chủ thì nhà nước ta có, cả triệu lần hơn mấy nước dân chủ.

          Nhà nước Pháp quyền ta cũng có, nhưng pháp luật có đụng được tới mấy ở trển.

          Đức trị ta có mà Pháp trị ta cũng có, tới Pháp … đô hộ ta cũng có luôn.

        • Canada Dry says:

          He He …
          Hugoluu nay có thêm nghề mới …Nghề bẽ chữ …

          ” Từ thời thượng cổ đến giờ có hai trương phái cai trị ,đức trị và pháp trị.
          Ngày nay đặc biệt là Mỹ và Phương Tây hoàn toàn dùng pháp trị. ”

          Còn ta và Trung + , phương đông , thì dùng Đức Trị …Nên sinh ra nhiểu dân oan , phỏng a ? …

  4. TM says:

    LHQ đã nêu ra 5 nguyên tắc bảo đảm Pháp quyền như sau:

    It requires measures to ensure adherence to the principles of supremacy of the law,

    1. equality before the law,
    2. accountability to the law,
    3. fairness in the application of the law,
    4. separation of powers,
    5. participation in decision-making, legal certainty, avoidance of arbitrariness, and procedural and legal transparency.

    Tạm dịch:

    1. tất cả đều bình đẳng trước pháp luật
    2. (mọi hành động của bất cứ ai) đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật
    3. áp dụng pháp luật công bằng
    4. phân quyền, (không tập trung tất cả quyền lực vào một cá nhân hay tập thể duy nhất)
    5. (trong việc lập ra và thực thi pháp luật), tất cả đại chúng đều được quyền tham gia quyết định, đảm bảo kết quả chắc chắn, tránh tùy tiện bất minh, và các qui trình pháp quyền thi hành pháp luật phải sáng tỏ (trong suốt)

    https://www.un.org/ruleoflaw/what-is-the-rule-of-law/#:~:text=It%20requires%20measures%20to%20ensure,and%20procedural%20and%20legal%20transparency.

    Tôi dịch rất “thoát”, dậm thêm câu từ không có trong văn bản để làm rõ ý nghĩa của Pháp quyền, mong các còm sĩ lượng thứ.

  5. TranVan says:

    Mọi người phải tôn trọng pháp luật trừ một số người ?

    • TranVan says:

      Đôi khi, để cho ngắn gọn và dễ nhớ : “Dân phải tôn trọng luật của quan. Kể cả quan nhỏ lẫn quan nhớn !” 😀

      • A. Phong says:

        …”Gặp thẩm phán, hỏi tại sao xử chồng mà vợ không biết, không được thông báo, không được mời? Thẩm phán nói, “Vợ của bị cáo không liên quan tới bị cáo nên không cần thiết mời.” “Ôi chu cha, thánh thần thiên địa ơi, vợ mà không liên quan tới chồng thì ai liên quan hả ông?” “Không liên quan. Nếu chị mà liên quan thì tòa bắt chị rồi.” …

        NGUYỄN THỊ BÍCH NGÀ
        https://www.ethongluan.org/index.php/doc-bai-luu-tru/5255-d-tia-toa-nguy-n-th-bich-nga

    • Hugoluu says:

      Ỏ VN một sô ngưòi không tôn trọng luật nên phải có lò ,thưa cụ!

      • Canada Dry says:

        VÀ … Cũng có một số kẽ , thích dùng luật rừng hòng lùa kẽ khác vào lò , thưa cụ !

      • HoangPhuong says:

        He…he…ở đây có luật hở bác Hugoluu !!!???
        Và quan trọng nhất là quá đủ lâu để tôi không còn ngạc nhiên, không còn căm giận, chỉ còn trong tôi một dấu hỏi (…khắc khoải…) bao giờ…???

        • Canada Dry says:

          KHẮC KHOẢI … sầu đưa giọng lửng lơ
          ẤY hồn Thục Ðế thác bao giờ
          Năm canh máu chảy đêm hè vắng
          Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ
          Có phải tiếc xuân mà đứng gọi
          Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ?
          Ban đêm ròng rã kêu ai đó
          Giục khách gian hồ dạ ngẩn ngơ!

          Nguyễn Khuyến .

        • HoangPhuong says:

          Chào bác CD.
          Trong giai đoạn lịch sử đó tôi yêu Nguyễn Công Trứ hơn…
          Tăng lại bác CD hai câu trích trong bài “Vịnh Khuất Nguyên” của ông ấy:


          Cô phẫn khí thành thiên khả vấn,
          Độc tỉnh nhân cố quốc cơ không.

          (Dịch nghĩa:
          Cái khí phẩn uất muốn vạch trời mà hỏi,
          Người tỉnh bỏ đi rồi thì nước trống không.)

        • Canada Dry says:

          Kính bác HoangPhuong …

          Trong giai đoạn lịch sử đó , Vn sản sinh ra nhiều nhà thơ rất tài , mỗi người mỗi vẽ, khắc hoạ nên tính cách riêng rất độc đáo , cá tính …
          Nguyễn công Trứ đa tài …Thơ của ông đầy chất hào hùng , lãng mạn , trào phúng , khinh mạn …
          Bài Kẽ Sỉ, một đề tài kinh điển , nhiều điển tích , thế mà khi đọc lên , như sông trường giang tuôn lai láng , không va vấp …thật tài …

          Tôi thì chỉ nghêu ngao cùng cụ Nguyễn , khi bế tắc …He ..He …

          Kiếp sau xin chớ làm người
          Làm cây thông đứng giữa trời mà reo
          Giữa trời vách đá cheo leo
          Ai mà chịu rét thì trèo với thông …

        • HoangPhuong says:

          Chào bác CD. Rất vui khi trao đổi với bác. Đồng cảm…he…he…

        • Canada Dry says:

          Ha Ha …
          Nước sông khi cạn khi đầy …
          Rượu ngon xin cạn chén nầy … bạn ơi !!!

          Khi tỉnh , muốn làm con chim hạc , như cụ Chu , cụ Trứ …
          Quyết không làm giống lợn để được phủ phê , ấm cật …

          Kính bác …

      • chinook says:

        Tôi nghĩ vấn đề lớn nhứt của nước ta lhieenj nay là có quá nhiều luật, chuyên biệt áp dụng cho nhiều giai cấp…..phe nhóm, lợi ích…..Một anh cảnh sát đứng đường còn có thể ‘làm luật’, nói chi đến các quan trên ?

        Lò được nhóm, nhưng có vẻ như chính người phụ trách lò cũng đương loay hoay, bối rối không biét lựa củi nào. Nếu không khéo léo, cẩn thận, lửa bén đén cả chân ghế của ngườ phụ trách lò .

        Bác Chủ Hang đề cập đên những vụ tranh kiện xuyên quốc gia. Tôi nghĩ lo lắng đó quá xa vời . Ở nước ta hiện nay, có nhiều doanh nghiệp nước ngoài hay đa quốc gia. Họ có những tổ hợp luật , dưới nhiều danh nghĩa và hình thức, nhưng thực tế là những Cty Luật nứoc ngoài, lo về mặt pháp lý. Những tổ hợp này hiểu rất rõ hệ thống luật Vietnam và họ khai thác mặt yếu kém này…để làm lợi cho thân chủ của họ.

        Người trả giá cuối cùng luôn là những người dân đen thấp cổ bé miệng

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: