Dân Mỹ đi bầu cử Tổng thống như thế nào?

Năm nay do Covid nên tôi không sang Mỹ xem bầu cử nhất là anh Luck sẽ đi bầu. Bầu ai thì tôi không hỏi “người ta” nhưng thật tiếc không được lái xe đưa con đi bỏ phiếu.

Năm 2016, tôi sang Mỹ thăm Luck và Bin và tranh thủ đưa tin về bầu cử Mỹ. Nhớ lần đó tôi chọn ngày thứ Ba (1/11) lên đường vì máy bay ít người hơn các ngày khác và rẻ hơn

Cuối tuần nhu cầu đi lại tăng cao nên các hãng tranh thủ tăng giá, mỗi vé dăm chục, một trăm, tính trên triệu khách, họ vớ bẫm, tư bản làm ăn bao giờ cũng dựa vào lợi nhuận.

Trong khoang còn nhiều hàng ghế trống, du khách tranh thủ ngả lưng trên ba cái ghế chả khác gì hạng thương gia. Một chuyến đi hạng phổ thông nhưng hưởng quyền lợi VIP.

Đó cũng là lý do Bin Laden đã chọn ngày thứ Ba (11/9/2001) cho quân khủng bố cướp máy lao vào New York, Washington DC bởi khách đi ít, sự chống cự cũng bớt. Vừa cất cánh mươi phút, xăng trên máy bay còn đầy, đủ để nung chảy hai tòa nhà World Trade Center vào ngày đầu thu trời trong xanh, rất đẹp cho những cảnh quay trực tiếp của các ống kính truyền thông.

Việc này Bin Laden học từ người Mỹ, làm gì cũng phải tính toán và có đạo diễn, kể cả ngày lễ và ngày bầu cử.

Trừ ngày quốc khánh 4/7, hầu hết 11 ngày nghỉ lễ liên bang chia đều cho các tháng và rơi vào ngày đầu tuần (thứ Hai) và số ít vào thứ Sáu để gia đình có dịp vui chơi, mua sắm 3 ngày liền, dân dễ vui hơn là nghỉ giữa tuần có một ngày chẳng làm được gì nên hồn.

Ngày Martin Luther King rơi vào thứ Hai của tuần thứ 3 trong tháng 1, ngày Tổng thống cũng thứ Hai nhưng là tuần thứ 3 của tháng 2, cho dù Tổng thống Washington và King sinh ngày khác. Trong khi đó, ngày Cựu chiến binh luôn cố định vào thứ Sáu của tuần thứ 2 tháng 11.

Ngày bầu cử Tổng thống Mỹ bao gồm bầu tổng thống, dân biểu, thượng nghị sỹ cũng rơi vào thứ Ba sau ngày thứ Hai đầu tiên trong tháng 11, nhưng không phải là ngày nghỉ. Dân đến chỗ bỏ phiếu xong, tiếp tục đi làm như thường lệ. Ai muốn nghỉ phải trừ vào phép.

Việc ấn định này đã được Quốc hội Mỹ thông qua từ năm 1845 và sau gần 2 thế kỷ vẫn không thay đổi cho dù có một số đề xuất cho phép bầu cử vào cuối tuần.

Những năm đầu thế kỷ 19, Mỹ phát triển dựa vào nhà nông. Đất nước rộng lớn, đi lại bằng phương tiện thô sơ, tới được hòm phiếu có khi mất vài ngày. Cuối tuần dân đi nhà thờ, thứ 4 rơi vào phiên chợ, chỉ còn thứ 3 tiện nhất cho việc này.

Tháng 11 là tháng nông nhàn, dân vui vẻ sau vụ mùa bội thu, họ thích đi bầu. Nếu thất bát thì họ cũng đi để chọn “cha nào thông minh hơn mang về may mắn” cho năm sau.

Vì thế bầu cử năm 2016 là ngày 8/11, thứ Ba, đúng như Hiến pháp qui định. Đến năm nay (2020), ngày bầu cử sẽ là 3/11.

Theo luật bầu cử, bầu cử ở Mỹ giống như chơi poker, kẻ thắng vơ hết tiền trên chiếu bạc. Mỗi tiểu bang có một số đại cử tri do quốc hội thông qua dựa vào vị trí địa lý và dân số.

Bang Florida có 29 phiếu đại cử tri, Ohio được 18 phiếu, North Carolina với 15 phiếu và Pennsylvania được 20 phiếu. Ai thắng các bang này sẽ vơ hết số phiếu tại bang đó.

Theo thông lệ, các bang đã bầu cho đảng Cộng hòa thì sẽ bầu cho đảng đó. Dân Texas sẽ bầu cho Trump dù ông này vớ vẩn đến đâu và dù gia đình TT Bush bố con, cháu chắt, cãi nhau bầu cho Joe Biden hay Trump thì kết quả không thay đổi.

Dân California sẽ bầu cho Joe Biden thuộc Dân chủ dù cụ này già quá.

Ứng viên giành nhau phiếu ở các bang ba phải như Florida hay North Carolina vì số phiếu đại cử tri rất cao. Mất vài bang ba phải quan trọng còn cách gọi điện chúc mừng đối phương.

Còn hơn 1 tuần nữa là tới ngày bầu cử chính thức, dù đã có 50 triệu phiếu bầu sớm cho vào thùng.

Theo dự báo thời tiết, ngày 3/11 Virginia trời có chút mây, nắng ấm, nhiệt độ khoảng 20oC, rất tuyệt, mùa thu lá vàng đang đỉnh điểm ở vùng Washington DC.

Hỏi rằng bầu cử như thế có nóng không? Không nóng mà cũng chẳng lạnh vì trời đang cuối thu. Thắng thua là chuyện thường tình ở xứ này, cao bồi rút súng thế nào cũng có người ngã ngựa.

HM.

Comments are closed.

%d bloggers like this: